Hof Fiji wil herstel van democratie en terugkeer Chaudry

Het Hof van Beroep in Fiji heeft vandaag bepaald dat de vorig jaar geïnstalleerde, door de militairen gesteunde interim-regering van de eilandenstaat ongrondwettelijk is. Door de uitspraak dreigen de politieke spanningen tussen de autochtone bevolkingsgroep en de Indiase gemeenschap in Fiji opnieuw te escaleren. De regering van premier Laisenia Qarase trad vorig jaar aan na de `nationalistische' coup van de zakenman George Speight, die als inzet had het laten verdwijnen van de regering van Mahendra Chaudry, de eerste Indiase premier van Fiji. Speight, die thans in de gevangenis wacht op berechting, zei te handelen namens de autochtone Fijiërs die ontevreden zijn over de economische overheersing door de Indiërs.

Sinds de coup van Speight en de daarop volgende, 56 dagen durende gijzeling in het parlementsgebouw in de hoofdstad Suva, zijn de democratisch gekozen volksvertegenwoordigers niet meer bijeen geweest. Volgens het Hof van Beroep – waarin vijf Australische, Nieuw-Zeelandse en Britse rechters zitting hebben – heeft de interim-regering die na afloop van Speights actie met de steun van het leger de regeringstaken overnam, niet bewezen het mandaat van de gehele bevolking te hebben. Volgens het Hof is de huidige regering in strijd met de grondwet van 1997, die gelijke politieke rechten toekent aan de autochtone en de Indiase bevolkingsgroep – nazaten van arbeiders op de suikerplantages, die twee eeuwen geleden door de Britten vanuit India naar Fiji werden gebracht.

Het Hof zegt nu dat president Ratu Josefa Iloilo het parlement bijeen moet roepen. De volksvertegenwoordigers hebben vervolgens de keuze om nieuwe verkiezingen uit te schrijven, volgens de spelregels van de grondwet van 1997, of de afgezette Indiase premier Chaudry opnieuw te benoemen. Ook heeft het Hof bepaald dat president Iloilo binnen twee weken moet aftreden.

Met zijn vonnis bekrachtigt het Hof van Beroep een eerdere uitspraak van het Gerechtshof. Maar al na die uitspraak, eind vorig jaar, lieten de militairen weten niets te zien in herstel van de regering van premier Chaudry. Zonder steun van het leger kan niemand regeren in Fiji. Waarnemers legden de uitspraak van het Gerechtshof dan ook uit als een morele overwinning, zonder praktische betekenis.

Vanochtend liet Chaudry vanuit New Delhi weten dat het jongste vonnis bewijst dat hij de legitieme premier van Fiji is. Hij kondigde aan snel naar Fiji te zullen terugkeren, in de hoop dat de situatie zich zal normaliseren.