Het simplisme van P.J. Harvey

Op de verpakkingen van haar cd's maakte Polly Jean Harvey zich in het verleden expres lelijk, met platgedrukt gezicht op het kopiëerapparaat, vette haren rondom een norse grimas of voor dood drijvend in een plas water. Die tijd is voorbij, want op haar recente cd Stories From The City, Stories From The Sea presenteert de Engelse zangeres zich nadrukkelijk als een vrouw van de wereld, informeel maar stijlvol gefotografeerd in het straatbeeld van New York. De Amerikaanse wereldstad gaf haar inspiratie voor teksten die zich afspelen tegen het decor van nadrukkelijk vermelde plekken als Chinatown en het Empire State Building, waarna ze terugkeerde naar het Engelse Dorset om het hectische stadsleven af te wisselen met een rustiger gemoedstoestand. Die contrasterende ervaringen vonden hun weerslag op haar meest toegankelijke album tot nu toe, na negen jaar waarin ze vooral in eigen land op handen werd gedragen als de koningin van de alternatieve popsector.

In eerste instantie presenteerde P.J. Harvey zich als een gitaarheldin à la Chrissie Hynde of Courtney Love, fier aan het roer van een elementair rocktrio waarin geen plaats was voor solo's of andere opsmuk. Steeds meer manifesteert ze zich als een vrouwelijke tegenhanger van Nick Cave, met een glamoureus/decadente uitstraling en een begeleidingsgroep die in dienst staat van haar theatrale presentatie. Centrale figuur in haar huidige live-band is toetsenman en bassist Eric Drew Feldman, bekend uit een grijs verleden bij Captain Beefheart en bedreven in muziek die afwijkt van de gebruikelijke rock 'n' rollpaden. De cultster P.J. Harvey trekt een vol Paradiso, maar voor de doorbraak naar een breder poppubliek klinkt haar muziek nog net iets te dwars en monotoon.

Als een vamp in minirok en op extreem hoge stilettohakken voedde Harvey de persoonlijkheidscultus die een belangrijk deel van haar aantrekkingskracht uitmaakt. Vooral de vrouwen op de eerste rijen zongen haar teksten woord voor woord mee, maar minder goed ingevoerde concertbezoekers hadden moeite om de veelal simplistische nummers uit elkaar te houden. Met of zonder gitaar zong Harvey over haar favoriete onderwerpen liefde en lust, van het opgewonden staccatonummer This is love over het rond de tafel jagen van een geliefde tot het tedere Beautiful feeling over de afstand tussen Amerika en Engeland, bezien vanuit een romantisch perspectief. Accordeon, cello en een door Harvey zelf bespeeld orgeltje zorgden voor wat variatie, maar het waren toch vooral de lawaaiige schreeuwnummers Kamikaze en Man-size die de muzikale bloedarmoede en de eenvormigheid van de composities doorbraken. Al te vaak viel Polly Jean Harvey terug op overslaande, Patti Smith-achtige stembuigingen die heftige emoties moesten verbeelden, maar die het tegenovergestelde effect hadden omdat ze zo kunstmatig klonken. Je moet er van houden, en driekwart van de zaal bleef er opvallend lauw onder. Voor de liefhebbers was er een lange toegift en viel Harvey uit haar rol van onaantastbare glamourgirl, toen ze met een brede glimlach het applaus in ontvangst nam.

Concert: P.J. Harvey. Gehoord: 28/2 Paradiso, Amsterdam.