DINOSAURIËR UIT MADAGASCAR HAD EEN OPVALLEND GEBIT

Met zijn messcherpe tanden die vanuit de voorste delen van zowel onder- als bovenkaak vrijwel horizontaal vooruitsteken, vormt Masiakasaurus knopfleri een buitenbeentje onder de dinosauriërs. Van dit nieuwe geslacht (en dus ook een nieuwe soort) hebben Scott Sampson (van de Universiteit van Utah) en Matthew Carrano en Catharine Forster (beiden van de Universiteit van New York) diverse botten gevonden nabij het dorp Berivotra in het noordwesten van Madagascar (Nature, 25 januari). Tot die botten behoren delen van de schedel, waaronder stukken van zowel de boven- als de benedenkaak.

De nieuwe soort, die leefde tijdens het Maastrichtien (70-65 miljoen jaar geleden), wordt op basis van de gevonden restanten door de onderzoekers toegeschreven aan de familie van de Abelisauroidea, een tamelijk raadselachtig taxon dat bekend is van een beperkt aantal gebieden uit het vroegere supercontinent Gondwana (behalve van Madagascar ook van India en Argentinië). De soort was ongeveer 1,8 m groot en liep, net als bijvoorbeeld Tyrannosaurus op relatief zware achterpoten, terwijl de voorpoten veel kleiner waren. Een andere gelijkenis met Tyrannosaurus is dat de nieuw ontdekte soort een roofdier was met een zeer goed ontwikkeld gebit. De bizarre positie van de vier voortanden zijn onbekend bij andere sauriërs en zelfs bij de hele groep van theropoden. De meer naar achteren geplaatste tanden vertonen wat betreft hun positie en vorm veel meer overeenkomst met die van de andere theropoden, maar de mate van differentiatie binnen het gebit is veel sterker dan bij de andere soorten uit deze groep.

In de huidige fauna zijn bijna horizontaal vooruitstekende voortanden bekend van sommige buideldieren, meestal insecteneters; ze gebruiken hun voortanden voor het vangen van hun prooi door met hun bek als een soort bulldozer over de grond te schuiven. Het is op grond van de nu gedane vondsten niet vast te stellen of ook Masiakasaurus op deze wijze aan zijn prooi kwam, en of hij die op gelijke wijze ving. Dat zou een volstrekt andere wijze van jagen – en van het dieet – betekenen dan tot nu toe van andere dinosauriërs bekend is.

Opvallend is de naam die de auteurs aan de soort hebben gegeven (de geslachtsnaam is samengesteld uit `masiaka, het Malagasische woord voor `nijdig', en uit `saurus', het Griekse woord voor `hagedis'): de naam `knopfleri' is afgeleid van Mark Knopfler, zanger/gitarist van de band Dire Straits die volgens de auteur veel leden van de expeditie had geïnspireerd.