Vlinder leeft!

Van de monarchvlinders (Danaus plexippus) die deze zomer in het Amerikaanse mid-westen rondkropen is minder dan 0,05% aan zijn eind gekomen door het eten van stuifmeel van genetisch gemanipuleerde maïs (GM-maïs). Dit vonden entomologen van Purdue University die het afgelopen vlinderseizoen veldonderzoek rond de velden met GM-maïs deden. In laboratoriumonderzoek was vorig jaar aangetoond dat de helft van de rupsen van de monorchvlinder stierf die voedsel kregen dat was ondergestoven met stuifmeel van GM-maïs. De helft van de Noordamerikaanse monarchvlinderpopulatie groeit op in de corn-belt, waar tot dit jaar steeds meer GM-maïs werd aangeplant. Veel van die GM-maïs heeft een gen van de bacterie Bacillus thuringiensis (Bt) meegekregen dat een gif tegen de maïsstengelboorder produceert.

De monarchvlinder is de nationale vlinder van de Verenigde Staten. Het is een grote, opvallend zwart en oranje getekende vlinder die massaal trekgedrag vertoont en op sommige plaatsen in grote aantallen opduikt. De sterfte onder de monarchrupsen door de Bt-maïs veroorzaakte extra weerzin tegen de aanplant van GM-maïs. En die weerstand bestaat vooral in Europa, voegen de Amerikaanse persbureaus toe die in hun berichten over de meevallende sterfte in het veld. De sterfte is niet zo groot omdat de maïsstuifmeeldichtheid op de voedselplanten van de vlinder en de rups in werkelijkheid veel lager is dan tijdens de laboratoriumexperimenten.

De onderzoekers van Purdue University telden in de GM-maïsvelden meer levende monarchrupsen dan daarbuiten. Dat komt misschien doordat de onkruiden in de bemeste akkergrond voedzamer zijn dan daarbuiten, of doordat de rupsen tussen de maïsplanten beter beschermd zijn tegen hun natuurlijke vijanden.

De uitslag van het nieuwe veldonderzoek is omhelsd door de zaadveredelaars en biotechlobbygroepen. Het nieuws staat inmiddels op al hun websites. De Amerikaanse Environmental Protection Agency moet binnenkort beslissen of de GM-gewassen de komende seizoenen weer mogen worden gezaaid. Dit onderzoek zal daarbij een rol spelen.