`Techno doorstaat de tand des tijds'

Richie Hawtin is een van de pioniers van de elektronische dansmuziek. Onlangs bracht hij een verzamelalbum uit van zijn label Plus 8. ,,Een hele generatie liefhebbers heeft geen weet van de geschiedenis van de dansmuziek.''

Opvallend veel platenlabels in de dansmuziek vierden in 2000 hun tienjarig bestaan. Na Warp, Ninja Tune en Talkin Loud heeft ook Plus 8 reden voor een feestje. In de beginjaren van de techno had de onderneming van de jonge Canadezen Richie `Plastikman' Hawtin en John Aquaviva een belangrijke rol in de verspreiding van dit elektronische erfgoed.

Met de dubbele verzamel-cd Plus 8 Classics 1990-1997, waarop werk van muzikanten uit onder andere Japan (Ken Ishii), Duitsland (Silver Shower), de Verenigde Staten (Kenny Larkin) en Rotterdam (Speedy J), wordt dit jubileum luister bijgezet. Hawtin: ,,Dat is de grote verdienste geweest van Plus 8: dat we muzikanten uit verschillende hoeken van de wereld, met elk hun eigen perspectief, bij elkaar brachten.''

Richie Hawtin (30) werd geboren in Engeland, maar verhuisde op jonge leeftijd naar het Canadese Windsor. Zijn vader, een elektrotechnicus, kreeg een baan bij de General Motors-autofabriek in het enkele steenworpen verderop gelegen Detroit. Toen daar midden jaren tachtig de techno losbarstte, was de jonge, door de platencollectie van zijn vader gevormde Hawtin er als de kippen bij.

Zoals al vanaf het begin van de elektronische dansmuziek de gewoonte is, werkte Hawtin van meet af aan onder een waaier van namen. Zoals F.U.S.E., Cybersonik en, opmerkelijk genoeg, zijn eigen naam, maar zijn grootste bekendheid kreeg hij met zijn alter ego Plastikman. Onder die naam werkte hij aan een trendsettende stijl, waarin hij de abstracte, futuristische verworvenheden van de techno knap koppelde aan het pulserende, hallucinerende synthesizergeluid van de acid house, zoals die in het verderop gelegen Chicago gestalte kreeg.

Op latere platen, zoals Consumed en Concepts (beide van '99), zocht hij met die uitgangspunten extreme territoria op, ver verwijderd van de dansvloer. Maar in het oudere werk van hem en zijn stijlgenoten, zoals verzameld op Plus 8 Classics, valt de scheidingslijn tussen dansvloer en experiment nog niet zo duidelijk te trekken.

Dat is een van de redenen om het publiek van nu te confronteren met de krakers van toen, zegt Richie Hawtin vanuit zijn hoofdkwartier in Windsor. ,,Zo'n plaat werkt als een geschiedenisles. Er is onderhand een hele generatie muziekliefhebbers die geen weet heeft van de geschiedenis van de dansmuziek. Het is goed om af en toe eens te laten zien hoe sterk dit soort muziek eigenlijk is, en in hoeverre het de tand des tijds heeft doorstaan.''

Elektronische muziek is meer gebleken dan een voorbijgaand modeverschijnsel, stelt Hawtin vast. ,,De beoefenaars zijn altijd heel gepassioneerd bezig geweest met hun muziek. Zeker in het begin, omdat het iets nieuws was. Iedereen moest op zijn eigen manier het wiel uitvinden.''

Dit soort dansmuziek werd, zeker in de eerste jaren, beheerst door kleine, onafhankelijke labels, zoals Plus 8. Die neiging tot onafhankelijkheid, het doortrekken van de `do it yourself'-mentaliteit die ruim tien jaar eerder werd gepredikt door de punk, heeft volgens Hawtin alles te maken met de voortschrijdende techniek.

,,Voor het eerst was het mogelijk om in je eigen slaapkamer complete platen te maken, zonder tussenkomt van duurbetaalde derden. Dat stimuleerde menigeen om meteen maar alles in eigen hand te houden, tot en met de distributie en marketing. Zo zijn wij ook begonnen. Natuurlijk maak je daarbij de nodige fouten, maar daar leer je weer van. Volgens mij is dat een ontwikkeling die je in de nabije toekomst veel meer zult zien, en niet alleen in de muziek: kleine, onafhankelijke eenheden die in een niet-hiërarchische relatie tot elkaar staan. Zo kun je je werk, je leven inrichten op je eigen voorwaarden. Dankzij internet is dat ideaal een stuk dichterbij gekomen.''

De samenstelling van Plus 8 Classics stimuleerde Hawtin om het label, dat de laatste jaren een sluimerend bestaan leidde, nieuw leven in te blazen. De eerste release in deze nieuwe opzet was een 12-inch van Jochem Paap uit Rotterdam, die beroemd werd als Speedy J maar deze keer werkte onder de naam Electric Deluxe. ,,Ik verwacht niet dat het label weer zo actief zal worden als het ooit was. Het wordt een uitlaatklep voor speciale projecten van mezelf en wat vrienden.''

Wat dat betreft is het toepasselijk dat uitgerekend Paap de nieuwe fase van het label inluidde. De Rotterdammer onderhoudt als jaren nauwe banden met Hawtin en Plus 8 en is dan ook met niet minder dan vier nummers vertegenwoordigd op Plus 8 Classics. ,,We hadden nog maar twee platen op Plus 8 uitgebracht, toen hij een demo opstuurde. John en ik stonden perplex van wat hij maakte. We bleken verwante geesten te zijn, die soortgelijke ideeën koesterden over elektronische muziek.''

Paap en Hawtin hebben nadien een soortgelijke ontwikkeling doorgemaakt: weg van de dansvloer, meer in de richting van abstractie en experiment. Terwijl Plus 8 zijn naam leende van een strategie van dj's om de snelheid van hun platen op te voeren, noemde Hawtin zijn huidige, meer experimentele label M-nus, zeg maar Minus. ,,Jochem en ik zijn beide geïnteresseerd in de progressieve aard van elektronische muziek. We worden voortgedreven door de zoektocht naar het onbekende. Dat is wat elektronische muziek moet doen. Of je het nu nog techno wilt noemen of niet. Goed, in de techno van nu is er een flinke herhaling van zetten aan de gang, maar er zijn nog altijd mensen die handelen in de oorspronkelijke, vooruitstrevende geest van techno.''

Plus 8 Classics 1990-1997 (Novamute NOMU80CD) is verschenen bij Play It Again Sam

    • Jacob Haagsma