Filosoof Quine overleden

De Amerikaanse filosoof W.V. Quine is afgelopen week op 92-jarige leeftijd overleden in zijn woonplaats Boston. Quine, emeritus hoogleraar aan Harvard, gold als een van de grootste filosofen van de twintigste eeuw. Hij hield zich vooral bezig met de vraag naar de verhouding tussen taal en wereld en met wetenschapsfilosofie.

Quine maakte al in de jaren vijftig naam met het essay `Twee dogma's van het empirisme' (1951). Daarin vecht hij een begrippenonderscheid aan dat sinds Kant fundamenteel is voor de filosofie, namelijk dat tussen uitspraken die waar zijn op grond van waarneming, en uitspraken die waar zijn louter op grond van de betekenis van woorden (`alle vrijgezellen zijn ongetrouwd'). Volgens Quine is van die laatste categorie geen definitie mogelijk zonder in een cirkelredenering te vervallen.

Ander zeer invloedrijke stellingen van Quine waren dat van een taal meerdere, tegenstrijdige vertalingen mogelijk zijn en dat elke ontologie (zijnsleer) relatief is, dat wil zeggen niet dwingend kan worden afgeleid uit een geheel van bekende feiten.

Quine werd geboren in Akron (Ohio) en doceerde sinds 1932 aan Harvard, met een korte onderbreking tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zijn bekendste boek is Word and Object (1960). Hij schreef ook het eigenzinnige en geestige filosofische woordenboek Quiddities (1987).