Eindelijk winnaar in Ghana na dertig jaar

Na een ruim dertig jaar lange politieke loopbaan, waarin hij herhaaldelijk slachtoffer werd van Ghana's militaire dictators, lijkt John Agyekum Kufour eindelijk te hebben gewonnen. Volgens de laatste prognoses kan hem het presidentschap niet meer ontgaan. Zijn wraak is zoet, want hij heeft daarmee Ata Mills verslagen, de favoriet van de militaire putschist en huidige president, Jerry Rawlings. Zijn overwinning betekent dat voor het eerst sinds Ghana's onafhankelijkheid in 1957 er op democratische wijze een machtswisseling plaatsvindt.

De 63-jarige advocaat Kufour is een wat saaie, lange man met een diepdoffe stem. De vriendelijke politicus startte zijn loopbaan eind jaren zestig toen hij op 31-jarige leeftijd onderminister van Buitenlandse Zaken werd in een burgerregering. In 1972 gooiden militairen de regering omver en Kufour belandde in de cel. In 1979 werd hij parlementslid onder een burgerregime, en toen Jerry Rawlings in 1981 een coup pleegde, belandde hij opnieuw achter de tralies. In 1996 legde hij het bij verkiezingen af tegen Rawlings, die inmiddels democratisch tot president was gekozen.

Na zijn vrijlating uit politieke detentie in 1973 begon hij een, overigens niet erg geslaagde, carrière in de zakenwereld. Hij werkte op een advocatenkantoor, leidde een transportbedrijf en werd lid van de raad van bestuur van verscheidene bedrijven. Hier deed hij zijn kennis en begrip op voor de problemen van ondernemers en industriëlen in Ghana. Zijn Nieuwe Patriottische partij (NPP) draait op de steun van de conservatieve middenklasse en de beter opgeleiden. Vooral in de steden geniet de NPP aanhang.

Ghana kent sinds zijn onafhankelijkheid twee hoofdstromen die de politiek bepalen: die van de radicale eerste president Kwame Nkrumah en die van de conservatief Joseph Boakye Danquah. Beiden waren nationalisten van het eerste uur, Nkrumah won en Danquah overleed in diens gevangenis. Sindsdien hebben aanhangers van beide ideologische tradities elkaar bestreden.

Jerry Rawlings nam, zeker in zijn eerste jaren, veel over van Nkrumah's erfgoed, zoals nationalisaties en een radicale buitenlandse politiek. Kufour behoort in het conservatieve kamp en denkt volgens de lijnen van Danquah. In een gesprek eerder deze maand zei hij dat zijn eerste voorstel als president zal zijn een wet om ondernemers te steunen. ,,Wij geloven in het vrije ondernemerschap, wij geloven in concurrentie en willen degenen steunen die risico's durven nemen'', aldus Kufour.

De Ghanezen hebben met Kufour voor verandering gestemd. Tijdens het 20-jarige bewind van de kleurrijke maar weinig subtiele Rawlings werd een economisch beleid gevoerd volgens het recept van het Internationale Monetaire Fonds, overgoten met een links radicaal sausje. Volgens Kufour was het beleid halfhartig. Kufour kritiseerde tijdens zijn campagne Rawlings dat diens economische politiek overtuiging miste. Bovendien hamerde hij op de afgelopen jaren sterk toegenomen corruptie. Zo zou volgens Kufour Rawlings veel staatsbedrijven hebben verkocht aan vriendjes en medestanders.

Kufours campagne slogan luidde: `Hwe wasetena mu na tow aba pa': kijk naar je levensstandaard en besluit dan op wie je gaat stemmen. Onder Rawlings groeide de economie weer, maar van ontwikkeling was veel minder sprake. Sinds twee jaar de internationale prijzen voor Ghana's belangrijkste exportproducten – goud en cacao – dalen en die van de voornaamste import – olie – stijgt, zit de economie opnieuw in een neerwaartse spiraal. De Ghanezen stemden op Kufour, in de verwachting dat hij die trend kan keren.