Een lesbische, zondige dochter

Als ze maar hard genoeg zou bidden, dan zou het vanzelf wel over gaan. Verder maakten haar ouders niet veel woorden vuil aan Jenny's homosek- suele geaardheid. Eerst werd het niet serieus genomen, later werd het als een probleem beschouwd. `Ik probeer te genieten van de dingen die wel goed zijn.'

Jenny Marskamp (34) en haar vriendin Ems wonen in Raalte en hebben twee kinderen; een anderhalf jaar oude dochter (Marijn) en een zoontje, Bram, van zeven weken.

,,Ik was er tamelijk laat bij. Pas toen ik het huis uit ging, op mijn twintigste, begon ik langzamerhand te ontdekken dat ik op vrouwen viel. Ik heb het nog een hele tijd weggestopt, probeerde het te ontkennen, maar dat houd je niet vol. Ik kreeg er zelfs lichamelijke klachten van; rugpijn, maagpijn. Puur van de spanning. Mijn ouders had ik al die tijd niets verteld. Dat werd pas noodzakelijk toen ik op mijn vijfentwintigste echt verliefd werd en een lesbische relatie kreeg.

,,Het moet een complete verrassing voor ze zijn geweest. Behalve dat ik nooit een standaard-lesbo was – ik speelde vroeger ook graag met poppen – kenden ze het hele fenomeen niet. Ik kom uit een boerengezin, mijn ouders zijn gereformeerd, ze wonen in een klein dorpje en hebben nooit daarbuiten hoeven kijken. Homoseksualiteit komt in hun belevingswereld helemaal niet voor. Ze kregen meteen een dubbele klap te verduren; ik viel niet alleen op een vrouw, ik had er ook nog eens een relatie mee.

,,Omdat ik heel bang voor hun reactie was, heb ik eerst een brief gestuurd waarin ik alles vertelde. Daarna ben ik langs gegaan met een bevriende predikant, die zij ook kenden. Mijn ouders waren geschokt, ze vonden het erg zondig allemaal. Ik moest maar hard bidden dat het overging en moest vooral snel weer gewoon gaan doen. Ik kon op dat moment niet reageren, was helemaal dichtgeklapt. Die predikant heeft voornamelijk het woord gedaan. Hij zei te hopen dat we elkaar hierdoor niet zouden kwijtraken. Mijn ouders wilden ook graag dat ik thuis bleef komen, alleen die vriendin, die was niet welkom. Dat deed me pijn, maar het kwam niet als een verrassing.

,,Ze hebben heel lang gedacht dat het wel zou overwaaien. De houding was toch een beetje `oh, het is Jenny weer, die heeft ook altijd wat'. Toen ik later toch af en toe mijn vriendin meenam, werd die gezien als `een goede vriendin', niet als een partner. Dat leverde heel verkrampte situaties op, we deden heel voorzichtig, raakten elkaar bijvoorbeeld nooit aan in gezelschap.

,,Dat het niet zomaar weer overging werd pas jaren later duidelijk, toen ik al een relatie had met Ems. Het breekpunt kwam op de veertigjarige bruiloft van mijn ouders. We gingen met de hele familie op de foto; broers, zussen en partners. En ineens zei mijn schoonzus uit Canada dat Ems niet op de foto mocht. Ik was perplex. Niemand ging er tegenin. Toen heb ik heel duidelijk stelling genomen en gezegd: `Als zij niet op de foto mag, ga ik ook niet.' Iedereen mocht met zijn partner op de foto, waarom ik niet? Op dat moment keerde de hele familie me de rug toe, mijn vader zei niets, mijn moeder zuchtte iets van: `Jij ook altijd.' Ze verweten me nog dat ik de feestvreugde verstoorde ook. Dat heeft me vreselijk veel verdriet gedaan.

,,Ik bezocht mijn ouders daarna niet meer van harte. Over het hele voorval werd niet meer gesproken. Zij begonnen er niet over en zelf durfde ik het niet. Maar Ems merkte natuurlijk wel dat ik er erg onder leed. Uiteindelijk is zij met mijn ouders gaan praten en heeft verteld hoezeer ik onder hun stilzwijgende afkeuring gebukt ging. Toen heeft mijn vader zijn excuses gemaakt. Dat was een heel bijzonder moment. Ik had mijn vader nog nooit iemand zijn excuses zien aanbieden.

,,Ik heb er nooit over gedacht de kerk te verlaten. Die afkeuring van homoseksualiteit komt ook lang niet bij alle gereformeerde kerken voor, dat is heel plaatsgebonden. Tijdens mijn studie, in Kampen, sprak ik veel studenten van de theologische faculteit, die geen van allen homoseksualiteit als een probleem beschouwden. Ook dankzij het CHJC, een christelijke vereniging voor homo's en lesbo's, ben ik weer verder gekomen.

,,Ems heeft een hervormde achtergrond, maar is uiteindelijk overgestapt naar de gereformeerde nadat een bepaalde ouderling haar toebeet dat hoewel alle mensen zondig zijn, zij nog een stukje erger was. Toen we een woning zochten hebben we goed gekeken naar het kerkelijke klimaat. Dat is hier in Raalte veel vrijer, onze relatie is geen enkel probleem. We hebben zelfs onze relatie kerkelijk laten zegenen. De vorige predikant was zelf homo, dus we dachten: `als het hier niet kan, dan kan het nergens.'

,,Langzamerhand is de band tussen mij en mijn ouders verbeterd. Het bloed kruipt toch waar het niet gaan kan. Ik probeer te genieten van de dingen die wél goed zijn. Maar zoals ik gewenst had, is het niet. Bijvoorbeeld toen Ems en ik onze relatie lieten zegenen, hebben we iedereen uitgenodigd, maar is alleen mijn oudere zus gekomen. De anderen wisten gewoon niet hoe ze ermee moesten omgaan, konden ook niet blij voor ons zijn. `Zo kan God het vast niet bedoeld hebben', was de teneur. Dat er een predikant bij betrokken was, maakte wat dat betreft niet uit. Mensen als mijn ouders denken dat in de bijbel staat dat homoseksualiteit niet mag, maar in de bijbel staan ook verhalen over mensen van hetzelfde geslacht die veel van elkaar houden.

,,Ook toen Ems in verwachting was van Marijn en we het nieuws kwamen vertellen, reageerden mijn ouders niet oprecht blij. Ik herinner het me nog goed. Mijn moeder stond vlees te braden en ging daar stug mee door. Mijn vader mompelde dat hij `zoiets wel had verwacht'. Gelukkig duurt een zwangerschap negen maanden en hadden ze dus alle tijd om aan het idee te wennen. Inmiddels zijn ze dol op de kinderen, hoor. Soms denk ik wel even dat Bram iets meer als `eigen vlees en bloed' wordt beschouwd, omdat ik hem gedragen heb. Maar aan de andere kant zijn mijn moeder en Marijn echt gek met elkaar. Marijn heeft daarmee goed werk verricht.

,,Ik denk dat onze relatie nu goed zit. Er bestaat wederzijds respect tussen mijn ouders en mij en ze doen echt hun best. Ik moet er ook bij vermelden dat, ondanks alles, vooral mijn vader heel erg gek op mij is. Hij zal het nooit laten merken, maar via via hoor ik wel eens dat hij heel trots op me is, en op het feit dat ik verpleegkundige ben geworden. En zoals hij komt helpen verven als we verhuisd zijn en zoals mijn moeder in winterjas en met rode konen van opwinding voor de deur stond bij Brams geboorte, daaruit distilleer ik dat ze echt om me geven. Dan weet ik dat het alle pijn en moeite waard is geweest om tot een min of meer happy end te kunnen komen.''

Levert uw geaardheid spanningen op met uw ouders en/of uw geloof? Stuur uw reactie naar e-mailadres zok@nrc.nl of naar NRC Handelsblad , Ouder & Kind, Postbus 8987, 3009 TH Rotterdam. Uw bijdrage moet donderdagochtend in ons bezit zijn.