Italië keurt therapeutisch klonen goed

De Italiaanse minister van Gezondheid Umberto Veronesi heeft het groene licht gegeven voor therapeutisch klonen maar staat het therapeutisch gebruik van embryo's niet toe.

Minister Veronesi presenteerde gisteren een rapport van een groep van 25 deskundigen, voorgezeten door Nobelprijswinnaar Renato Dulbecco. Die pleiten voor het gebruik van stamcellen voor biomedisch onderzoek, al bestond er enige verdeeldheid over de vraag waar die vandaan mogen worden gehaald.

Achttien leden uit deze commissie achtten het acceptabel de stamcellen te winnen uit bevroren embryo's die bij vruchtbaarheidsbehandelingen zijn `overgebleven'. Zeven leden waren daar tegen. De commissie was unaniem in haar afwijzing van het speciaal voor onderzoek laten ontstaan van embryo's als bron voor stamcellen. Dat is in Groot-Brittannië wel toegestaan. De Nederlandse embryowet die nu bij de Kamer ligt, staat kweek van embryo's in principe toe en ook het daaruit in kweek brengen van stamcellen. De Nederlandse wet bevat een aantal verruimende bepalingen die overigens pas na een paar jaar in werking treden. Ook in Frankrijk is een embryowet in voorbereiding die de mogelijkheden van een oude, streng beperkende wet verruimt.

Volgens de Italiaanse wetenschappers is er een andere, ethisch minder omstreden manier. Daarbij wordt gebruikt gemaakt van de kern van cellen van de te behandelen volwassene. Die worden ingebracht in een niet-bevruchte eicel die van zijn dna is ontdaan. Deze eicel is in staat de gewenste stamcellen te produceren. De stamcellen zullen, omdat ze het dna van de te behandelen persoon hebben, geen afweerreactie oproepen.

Stamcellen zullen naar verwachting een grote rol gaan spelen in het medische onderzoek, omdat zij `gestuurd' kunnen worden en zich kunnen ontwikkelen naar het orgaan of het weefsel dat bij een patiënt moet worden vervangen.

Minister Veronesi, die sprak van een ,,revolutionaire'' methode, onderstreepte dat de methode al wordt gebruikt bij dieren, maar dat voor toepassing bij mensen nog verder onderzoek nodig is. Hij zei dat de vooruitzichten goed zijn. Medewerkers hebben gezegd dat de minister overweegt het rapport internationaal te verspreiden, omdat Italiaanse wetenschappers bij deze lijn van het stamcellen-onderzoek vooroplopen.

Het Vaticaan oefent felle druk uit in Italië om iedere vorm van het gebruik van embryo's te voorkomen. Veronesi zei vanmorgen in La Repubblica dat het rapport rekening houdt met de ethische bezwaren tegen het creëren van embryo's om onderzoek mee te doen, maar dat de kerk niet het probleem uit de weg kan gaan van ingevroren embryo's die bij vruchtbaarheidsbehandelingen niet zijn gebruikt. Het officiële katholieke standpunt is dat die moeten worden bewaard. ,,Is dat juist?'' zei Veronesi. ,,Ze lang bewaren betekent dat je ze laat doodgaan.'' Het parlement moet zich nog uitspreken over het rapport.

    • Marc Leijendekker