Een fantastische vetverbranding

Actrice Cameron Diaz heeft veel waarvan je veel moet hebben en weinig waarvan je weinig moet hebben. Als ze lelijk wil zijn, moet ze flink haar best doen.

`Iedereen doet wel eens iets dat niet bij zijn karakter past', schrijft Marek van der Jagt in De geschiedenis van mijn kaalheid. Acteurs doen dat voortdurend. Ze mogen het. Ze moeten het. Al zijn er ook in hun geval grenzen. Worden die in het geval van Cameron Diaz door haar uiterlijk gesteld?

Bijna iedereen zag Cameron Diaz voor het eerst toen ze een bank binnenkwam. Ze was gekleed in een zwart met wit gestreepte jurk. Ze had geen buik. Ze had wel borsten. Ze had heel veel arm en heel veel been. Ze had geen wangen, maar jukbeenderen. Ze had veel mond en heel veel tanden. Ze had, kortom, veel waarvan je veel moet hebben en weinig van waar je weinig moet hebben, en dat ook nog eens in een beproefde kleurcombinatie. Haar: blond. Ogen: blauw. Huid: zongebruind wit. Diaz zag er zo uit in The Mask, een film met Jim Carrey uit 1994.

Het was haar debuut. Sinds Marilyn Monroe had ik niemand meer gezien die zo van haar eigen schoonheid staat te kijken. Ze was bijna een karikatuur, die de uitspraak van Jessica Rabbit uit Who Framed Roger Rabbit? in gedachten roept: `I'm just drawn that way'. Die uitspraak heeft iets verontschuldigends, dat nog wel bij Monroe past, maar niet bij Diaz. Het lijkt alsof zij net zo van haar schoonheid geniet als alle anderen; alsof ze er elke keer weer door wordt verrast. Het is die verrassing die haar doet stralen. Ben ik dat? Haar verbazing is ontwapenend. Als Diaz Diaz niet was geweest, was ze vast ook jaloers op Diaz geweest. Op de een of andere manier hoeven wij het daarom niet te zijn. In haar nieuwste film, de kersthit Charlie's Angels, een van de drie films waarin ze op dit moment in de Nederlandse bioscoop te zien is, komt een scène voor waarin Diaz wakker wordt en bijna meteen begint te dansen. Swingend maakt ze haar bed op. Het is alsof er uit deze scène één shot is geknipt: dat waarop ze in de spiegel kijkt.

In die zin verschilt Diaz van een ster als Madonna, bij wie je altijd kunt zien hoeveel moeite ze heeft gedaan om een fraai resultaat te bereiken. In de waardering voor haar uiterlijk speelt altijd respect mee voor het werk dat ze verricht heeft om het te bereiken. De schoonheid van Diaz lijkt veel spontaner.

Lelijk zusje

Op een begrafenis zag ik een keer een jongen die mooier was dan alle andere aanwezigen. Het was of er meer licht om hem heen was. Zou hij van een andere planeet komen, vroeg ik me af. Of had hij gewoon het geluk om een goed lot uit de genenloterij te trekken? In Diaz hebben zich Cubaanse, Engelse, Duitse, Indiaanse en algemeen Amerikaanse voorouders gemengd. Zou dat iets met haar schoonheid te maken hebben? Schoonheid is ongetwijfeld net zo beperkt erfelijk als intelligentie. Misschien heeft Diaz wel een heel lelijk zusje. Misschien is het zusje nog wel mooier dan de ster. In Things You Can Tell By Just Looking At Her speelt Diaz een vrouw met een minder mooi zusje. Het karakter van Diaz is blind. Haar zusje is haar spiegelbeeld. Ze vertrouwt haar genoeg om het zusje haar te laten opmaken. In Being John Malkovich, net als Things... nu nog in de bioscoop te zien, heeft Diaz geprobeerd zichzelf lelijk te maken. Dat is gelukt.

Met een bruin permanentje, bruine contactlenzen en fletse slobbertruien werd ze inderdaad een muisje. Het was alleen leuk om naar haar te kijken als je weet hoe ze óók kan zijn. Het was de eerste rol waarin Diaz tegen haar eigen imago inspeelde. Het was of je ook zag dat ze verbaasd was dat ze een imago had.

Schoonheid is aan fluctuaties onderhevig; de een vindt iets anders mooi dan de ander; in de ene eeuw/het ene land/de ene klasse is iets anders mooi dan in de andere. Het is eigenlijk jammer dat in de onderzoeken naar identieke tweelingen die in verschillende omgevingen opgroeien (bij mijn weten) nooit aandacht wordt besteed aan schoonheid.

Als je wat beter naar Cameron kijkt, valt het op dat zij en detail niet aan alle eisen van het huidige standaardideaal voldoet. Op de eerste plaats zijn haar borsten niet zo groot als ze in The Mask leken. Diaz was de eerste om dat toe te geven. Ze vertelt in interviews graag dat ze in The Mask een push-up bh met vullingen droeg. Het is zelfs bekend hoe duur die bh was: 36 dollar. In het damesblad Flair las ik onlangs dat Diaz een slechte huid en futloos haar heeft. Gelukkig zijn dat gebreken waar de kappers en visagisten in Hollywood ook wel raad mee weten; als Flair het me niet had verteld, had ik het niet geweten.

Diaz' armen en benen zijn ongewoon lang en slank. Uit een ander damesblad leerde ik dat Diaz voor haar ranke figuurtje gelukkig niet hoeft te lijden. Anders dan de door Julia Roberts gespeelde ster in Notting Hill, die toegeeft dat ze in geen jaren een fatsoenlijke maaltijd heeft gegeten, beschikt Diaz over een fantastische vetverbranding. Volgens Peter Farrelly, die Diaz regisseerde in There's Something About Mary, drinkt Diaz als een matroos en eet ze als een vrachtwagenchauffeur.

Mij doet haar lange lijf altijd aan een boerderij denken, waarvan het dak niet in verhouding staat tot de rest van het gebouw. Niks harmonie of gulden snede, een begrensde ruimte die even aldoor maar door lijkt te gaan. Als Diaz in een ander tijdperk mooi had kunnen wezen, waren het de jaren twintig van de vorige eeuw geweest. Wat had zij goed de charleston gedanst. Wat zou zij goed Pit in Een zomerzotheid kunnen spelen. Ik ben benieuwd hoe ze eruit ziet in The Gangs of New York, de nieuwste film van Martin Scorsese. In de mode van 1840 is ze veel minder goed voor te stellen.

Babyblauw jasje

Diaz begon haar carrière toen ze zestien was als model en speelde sinds 1994 in 22 films. Soms is het een kwelling ernaar te kijken. In A Life Less Ordinary mochten we lang kijken hoe goed een babyblauw jasje bij haar ogen paste, maar in There's Someting About Mary zit of staat ze nooit stil. Als ze het wel doet, beweegt de camera of volgt er een snelle schnitt. Nooit is ze langer dan een seconde in dezelfde houding in beeld. Het is daardoor alsof Diaz schoonheid vooral suggereert. Ze is thee met een heel klein beetje suiker; steeds wil je weer een slokje nemen om het zoet te proeven.

In een aantal films, waaronder Mary en My Best Friend's Wedding, wordt Cameron Diaz neergezet als het ideaal dat mannen van vrouwen hebben. Toch heeft ze in die films ook eigenschappen die traditioneel meer met mannen worden geassocieerd. Ze is zowel een ideale vrouw als een leuk maatje; ze belooft zowel romantiek als grappen en grollen. Soms speelt ze ook een vrouwelijke macho, zoals in A Life Less Ordinary of Any Given Sunday van Oliver Stone.

Er wordt wel gezegd dat elke ster een tegenstelling belichaamt. James Cagney was een gevoelige gangster, Monroe onschuldig en zwoel. Wat voor tegenstelling zou Diaz belichamen? Misschien wel een hele elementaire: die tussen innerlijk en uiterlijk.

Drie films met Cameron Diaz zijn momenteel te zien in de bioscoop: `Charlie's Angels', `Things You Can Tell By Just Looking At Her' en `Being John Malkovich'. De overige genoemde films zijn verkrijgbaar in de videotheek.

    • Bianca Stigter