De machtshonger van een aardige man

Als het aan burgemeester Avramópoulos van Athene ligt, krijgen de socialistische Pasok en de oppositionele Nieuwe Democratie (ND) er bij de volgende parlementsverkiezingen een geduchte concurrent bij.

De laatste jaren stond op Athenes centrale Plein van de Grondwet de hoogste kerstboom. Deze maand moet zij haar meerderheid erkennen in die van Dortmund, die met 43 meter de Atheense met drie meter slaat. Bovendien is de Duitse een echte boom (of liever een gevaarte, samengesteld uit meer dan 400 bomen), terwijl de Griekse een aangekleed staketsel is, dat het helemaal moet hebben van zijn veelkleurige lichtjes.

De meeste Atheners zijn daar wild enthousiast over, terwijl degenen die zeggen dat het elk jaar lelijker wordt, sterk in de minderheid zijn.

Burgemeester Dimitris Avramópoulos, die dit ambt al zes jaar bekleedt, moet het van deze bewondering hebben. Hij is een van de populairste mannen in heel Griekenland en degenen die zich afvragen waar hij dat eigenlijk aan te danken heeft zijn opnieuw in de minderheid. Hij heeft de hoofdstad fonteinen geschonken, maar geen publieke toiletten waaraan meer behoefte bestaat. De trottoirs liggen er, op één na, nog net zo schots en scheef bij als zes jaar tevoren, zodat je er bijvoorbeeld met een kinderwagen nauwelijks op kunt lopen. En van de beloofde parkeergarages kwam er ook slechts één tot stand.

De burgemeester is gewoon aardig, prettig, altijd goed gekleed en niet te vergeten: hij doet veel voor de daklozen. Zelf is hij van eenvoudige komaf en niet voortgekomen uit een van de `besturende families'. Er is niets kwaads van hem te zeggen, maar de altijd vinnige socialist Pángalos, die zes jaar geleden zijn tegenkandidaat voor het burgemeesterschap was, noemde hem toen ,,Meneer Niets''. Anderen die niet zo ver willen gaan spreken van ,,een product van public relations'' of van een door de televisie geschapen vedette. Dit laatste wordt ook wel gezegd van een ander fenomeen, aartsbisschop Christódoulos, wiens populariteit overigens tanende is.

Deze maand heeft de burgemeester zijn langverwachte stap gezet: hij heeft de vorming van een eigen partij aangekondigd, omdat de twee grote partijen, de regerende socialistische Pasok en de oppositionele Nieuwe Democratie (ND) ,,hun levenscyclus hadden voltooid''. Zelf is hij uit de gelederen van de ND afkomstig, maar al bij zijn glorieuze herverkiezing in 1998 gaf hij te kennen, boven de bestaande partijen te staan: ,,Ik respecteer het blauw, het groen en het rood.'' Enigszins boud was zijn recente verklaring ,,dat hij niets aan de ND verschuldigd was''.

Hoewel de meeste kopstukken van de ND zich nog ,,groot houden'', is er voor deze partij de meeste reden zich bedreigd te voelen, te meer daar in haar gelederen al sinds de verloren parlementsverkiezingen van april jongstleden een zekere ontreddering heerst. Deze gaat onder andere terug op het feit dat oud-premier Mitsotakis en zijn dochter Dora Bakoyánnis zich constant uitlaten in diametraal tegenovergestelde zin met wat voorzitter Karámanlis jr. heeft gezegd.

Maar ook bij de Pasok moet onbehagen optreden over de activiteit van de burgemeester. Opinieonderzoek, wellicht enigszins gehaast tot stand gekomen, wees uit dat bij de ND één op de vier kiezers naar Avramópoulos wil overlopen en bij de Pasak één op de vijf. En dit terwijl de partij nog geen naam heeft, nog geen kader en nog geen programma. Natuurlijk kan er een element van balorigheid meespreken in zulke cijfers. Het nadeel voor de burgemeester is voorts dat de volgende parlementsverkiezingen pas in 2004 worden gehouden. Een andere handicap is dat het kiessysteem de grootste partij enorm begunstigt, zodat voor Avramópoulos' partij een positie `op de wip' zelfs met 13 à 15 procent verre van gegarandeerd is.

De eerste aanvallen zijn intussen al op de aardige man gericht, vanuit beide grote partijen: waarom treedt hij niet af? De proclamatie aangaande de nieuwe partij had op het stadhuis plaats – hetgeen door velen onbetamelijk wordt geacht. Het is hier anders dan in Frankrijk, waar Chirac het Parijse stadhuis kon gebruiken als springplank voor het nationaal leiderschap. Avramópoulos is in dit opzicht in de verdediging en zegt, af te zullen treden zodra zijn partij, in de eerste helft van 2001, definitief is gevormd.

Maar het jaarlijkse feest dat in de Nieuwjaarsnacht aan de voet van de kerstboom wordt gehouden, zal deze keer onvermijdelijk het karakter van en verkiezingsmanifestatie aannemen, zo zeggen de nog altijd weinige tegenstanders van de burgemeester bestraffend.