Verzoend met Nederland

Weg van de mensenmassa's in treinen, in winkelstraten en op de weg; wandelen buiten de bebouwde kom is een van de leukste manieren om je met de drukte van Nederland te verzoenen. Dé organisatie die Nederland dragelijk maakt, heet Wandelplatform-LAW en hun nieuwste Lange Afstandswandelpad is deel 2 van het Marskramerpad, honderd kilometer van Deventer naar Amersfoort.

Het verlangen naar de stilte van de natuur is groot. Bijna net zo groot is de bereidheid in flapteksten te geloven. ,,Zeventig procent (van de wandeling) gaat over onverharde of halfverharde paden', aldus de achterflap van het gidsje. Het Marskramerpad, de naam roept associaties op met trekschuiten en diligences, vangt aan bij het NS station Deventer. Nu beginnen de NS ook al associaties op te roepen met de Industriële Revolutie en vooral de kinderziektes van die periode, maar het moet gezegd: alle aansluitingen klopten en er was geen minuut vertraging. Binnen het kwartier staan we aan de overkant van de IJssel.

Een lange weg door de leegte ligt voor ons. Links van ons laten binnenvaartschepen hekgolven over de overstroomde uiterwaarden lopen. In de vette klei-akkers rechts hebben combines kaarsrechte voren getrokken. Vele daarvan zijn in langwerpige modderpoelen veranderd en weerkaatsen het goederenvervoer dat in de verte over de A1 raast. Slierten ganzen schrijven en herschrijven letters uit een onbekend alfabet in de lucht. Nee, dit pad langs de IJssel is niet onprettig te noemen, maar het is wel hard.

Al snel komt Wilp in zicht, een gehucht achter de oude binnendijk, waar zich volgens het gidsje een `graspad' aandient over de `bomendijk'. Gras is er nauwelijks tussen de tegels, maar het talud aan weerszijden is steil en de dijk kronkelt. Het land beneden is doorweekt, zodat de wandelaar weet: dort wo ich nicht bin, is het nog modderiger. Net wanneer het wandelplezier manifest in de benen zit, roept een bord ons op dit pad subiet te verlaten. In verband met de `dijkverbetering' moeten we de aanduidingen `dijkroute' volgen. Voor een route die eind november is opengesteld en nu alweer omgeleid, gaan we natuurlijk niet op pad. Het Wandelplatform laat weten dat door de vele regen en een niet helemaal soepel lopend overleg tussen het waterschap de Veluwe, het landgoed de Poll en het platform zelf, enige vertraging is ontstaan in de dijkverbetering. Dan maar over de `dijkroute', die in weerwil van de naam níet over de dijk voert.

Het is een verademing weg te zijn van het Marskramerpad en even geen rood-witte markeringen te zien. Weliswaar verkeert de wandelaar lange tijd in het ongewisse of hij wel goed loopt, die onzekerheid geeft ook een beetje spanning aan de tocht. De suggestie van spanning wordt ook gewekt door de talloze bordjes `verboden toegang', `betreden op eigen risico', `hier waak ik' (plus silhouet van nog net niet verboden hondensoort) of simpelweg `eigen weg'.

Het Wandelplatform verklaart voorzichtig de grote hoeveelheid verbodsborden uit de uitgesproken christelijke signatuur van de streek. Een paar keer wordt de wandelaar zelfs dreigend gemaand geen stap buiten de perken te zetten wegens `levensgevaar', maar dat slaat nog op de dijkverbetering. Gevaarlijk is echter alleen het rijgedrag van enkele verkeersdeelnemers die zich op de smalle wegen onvolleerde rallyrijders betonen. Het laatste stuk dijkpad is weer wel bewandelbaar en we beseffen dat de omleiding ons van een prachtig traject heeft beroofd. De dijk is verbeterd, maar de natuur moet nu een kans krijgen zich te herstellen. In juni is de bomendijk weer bewandelbaar, aldus het platform.

Voort gaat het pad, langs afgekloven maïsvelden en andere verwijzingen naar de bio-industrie. Voedselsilo's in het land wijzen op de aanwezigheid van barakken voor vleesbiggen en legkippen en de voortschrijdende verschaping van Nederland bewijst het succes van de Europese ooipremie. Agrarische signalen die weinig romantische gevoelens wakker maken. Maar wanneer op de Hoofdweg bij Klarenbeek twee pony's dichterbij komen, kan de wandelaar zich niet inhouden: ponyhoofden moeten geaaid worden.

Het dorp Klarenbeek was niet opgenomen in het wandelplan: Klarenbeek NS wel, maar het pad daarheen bleek onvindbaar, zodat voor deze omleiding ook weer twee kilometers extra moesten worden afgelegd. Maar dan! Er blijken opeens geen treinen te rijden op het traject Apeldoorn-Zutphen. Nee, geen treinen en daarom zetten de NS taxi's in. De verbouwereerde wandelaar wordt als een vorst naar het station van zijn keuze gereden en hij weet zich op een en dezelfde dag zowel verzoend met Nederland als met het openbaar vervoer. Hij zal ook zeker in juni het pad naar Amersfoort vervolgen.

Marskramerpad Deel 2, Deventer-Amersfoort. Uitg Wandelplatform-LAW 2000. ƒ21,90 ISBN 9071068463