In het nieuwe Luxor is alles mogelijk

Het nieuwe Luxor-theater in Rotterdam nadert zijn voltooiing. Half januari verhuist de staf, in februari beginnen de voorstellingen en in april volgt de officiële opening.

De naam op de toren moet nog worden aangebracht, de stoelen in de zaal zijn bedekt met plastic en de parketvloeren liggen voor de helft. Maar het gaat nu snel. Half januari verhuist de staf van het Luxor-theater al naar het nieuwe gebouw aan de voet van de Erasmus-brug. Een week later gaan de kassa's open. De eerste inspeelvoorstelling is een concert van Mathilde Santing op 25 februari, gevolgd door attracties als Rob de Nijs, een Aïda uit Roemenië, Hans Klok en Udo Jürgens. En vanaf half april is de openingsvoorstelling City te zien.

Het nieuwe Luxor-theater, voor 84,6 miljoen gulden gebouwd door de gemeente Rotterdam, verrijst huizenhoog op de Kop van Zuid. Het staat in een V-vorm met een ronde hoek op een terrein, waar nog veel meer nieuwbouw is gepland. Een immense entreehal trekt het publiek naar binnen, waar 1500 stoelen in rood en zwart staan te wachten. De talrijke foyers bieden uitzicht op de Maas en de Rijnhaven. Het toneel is breed, hoog en diep, in de orkestbak past een compleet symfonieorkest.

Als een bouwheer die zelf nog nauwelijks kan geloven wat hier wordt gebouwd, beent directeur Rob Wiegman door het nieuwe amusementspaleis. Alles is groot. Er was ruimte en geld. ,,Nergens hoefde op te worden beknibbeld'', zegt hij trots.

Met de opening van het nieuwe Luxor komt een eind aan een proces dat in 1987 begon met een klacht van het Centraal Hotel, naast het oude Luxor aan de Kruiskade in het centrum van de stad. Hotel en theater zitten aan elkaar vast, omdat ze in 1917 samen werden gebouwd. Allengs werd Luxor te lawaaiig voor de hotelgasten. Wiegman zag geen oplossing. Sterker nog: het oude theater werd aan alle kanten te krap. Met 900 zitplaatsen viel vaak niet tegemoet te komen aan de vraag. Een container in het steegje moest als zijtoneel dienen.

Een paar jaar later kwam het probleem op de politieke agenda. Een commissie van Rotterdamse schouwburgdirecteuren adviseerde de bouw van twee zalen: een groot amusementstheater en een `middelgrote' zaal met zo'n 700 stoelen voor cabaret en het toneel in de vrije productie dat tot dusver in het centrum van de stad niet of nauwelijks te zien was. In 1996 stemde de gemeenteraad in met een nieuw, groot Luxor. Komend voorjaar hoopt men het eens te worden over die tweede zaal. Er komt ruimte in nieuwe hoogbouw op de hoek van de Coolsingel. ,,En als dat open is,'' zegt Rob Wiegman, ,,hebben we in Rotterdam de theatervoorziening op peil.''

Het nieuwe Luxor, ontworpen door de Australische architect Peter Wilson die al eerder op de Kop van Zuid bouwde, is in alles het dubbele van het oude. De zaalomvang, het toneel en de staf zijn twee keer zo groot geworden. Het zal zichzelf uit de exploitatie moeten bedruipen. ,,Maar daar ben ik totaal niet bang voor'', zegt Wiegman. ,,Ook in het oude Luxor was het al mogelijk reserves te kweken. En dit theater moet zeker geld kunnen verdienen.''

Na de grote openingsproductie, het door het clownsduo Mini & Maxi aangevuurde variété-spektakel City, hoopt Wiegman het publiek aan te spreken met de grote musicals die in dit land worden geproduceerd, trekpleisters als Youp van `t Hek en Tineke Schouten, internationale producties als de showdansvoorstelling Fosse die nu in Londen staat, en opera. ,,Het hele amusement ontwikkelt zich gigantisch'', zegt hij. ,,Dat is de basis voor dit theater. We willen langere series gaan spelen dan tot dusver mogelijk was, en ook veel uit het buitenland halen.'' Daartoe zal hij samenwerking zoeken met theaters van vergelijkbare omvang als Carré in Amsterdam en het Chassé in Breda. ,,Maar desnoods doen we het alleen.''

Nadrukkelijk zal er ook opera en ballet van populaire snit op het programma staan: ,,Er is een grote vraag naar het ijzeren repertoire, van Aïda tot Het Zwanenmeer. Dat reken ik ook tot het amusement. Minstens één keer per jaar wil ik een groot operaspektakel in huis halen. Dat zal aanvankelijk vooral uit Oost-Europa komen, maar ik praat ook met Opera Zuid en de Nationale Reisopera. En verder weet ik dat Gergjev met het Rotterdams Philharmonisch Orkest dolgraag in Luxor een opera wil komen maken.''

Het oude Luxor wordt niet onmiddellijk gesloopt. Komend jaar treedt Paul de Leeuw er op als gastprogrammeur. Zelf speelt hij mee in de toneelkomedie Art en de musical Foxtrot, die elk drie maanden blijven staan. De sloop volgt pas eind 2001. Foxtrot maakt na die eerste serie nog een korte tournee door het land en keert begin 2002 terug in het nieuwe Luxor. ,,En daarmee is de cirkel rond'', zegt de directeur stralend. ,,Alles wat er op de wereld wordt gemaakt, moet straks in het nieuwe Luxor kunnen.''