Goden en monsters

Hun huizen waren gehuld in spinrag, met een kronkelig paadje en een handvol scheve grafzerken op de voorgrond. Buiten onweerde het, terwijl binnen megalomane wetenschap werd bedreven, of schone maagden werden verzameld. ,,Good evening, I'm Count Dracula. I bid you welcome.''

Dracula, Frankenstein, The Mummy, The Wolf Man en The Invisible Man waren in de jaren dertig regelrechte kassakrakers. Ze stonden allen onder contract van Universal Studios, Hollywood. Hier werd filmgeschiedenis geschreven: de exotische rollende `r' van Bela Lugosi, en de prachtige zinsnede uit Bride of Frankenstein, uitgesproken door de waanzinnige Dr. Pretorius terwijl hij het glas heft: ,,To a new world of gods and monsters.'' De BBC vertoont dezer dagen een aantal van die bloedmooie griezelklassiekers uit de Universal Studios.

Vanavond biedt dat de kans om eindelijk The Old Dark House uit 1932 te zien, de jarenlang verloren gewaande horrorkomedie van James Whale (Frankenstein), die toentertijd door de Universal werd aangeprezen als: ,,De man die het Monster van Frankenstein speelde [Boris Karloff], heeft zich nu getransformeerd tot krankzinnige butler.'' Dat klinkt alvast geweldig.

Vrijdag volgt The Black Cat (1943), waarin Boris Karloff en Bela Lugosi voor het eerst samenspelen. De decors zijn voor de verandering niet gothic, maar strak modern. Karloff speelt een duistere architect die mooie vrouwen in glazen vitrines verzamelt, en dat doet hij met veel satanisch genoegen. Maar wat het meeste treft is zijn trieste en eenzame blik.

Het klapstuk wordt zondag vertoond: Bride of Frankenstein (1935) staat te boek als de beste griezelfilm ooit, en daar valt veel voor te zeggen. Zie Elsa Lanchester als de knappe, gefabriceerde bruid van Frankenstein, met haar beroemde, wild golvende haar, en twee littekens in haar nek. Zie hoe zij in vlammen opgaat! En zie hoe het monster naar liefde zoekt.

Volgens E.A. Poe is angst de belangrijkste emotie van de mens, en de monsters van Universal hebben die angst voor het onbekende eigenhandig gevangen en onschuldig gemaakt. De komende nachten zijn perfect voor `mystery and terror', zoals Mary Shelley al zei in de proloog van Bride of Frankenstein.

Universal Horror, BBC2, 1.25-3.00u. The Old Dark House, BBC2, 3.00-4.10u. The Black Cat, vrijdag, BBC2, 2.40-3.40u. The Invisible Man, zaterdag, BBC2, 1.55-3.05u. Gods and monsters, zondag, 23.15-0.55u. Bride of Frankenstein, zondag, BBC2, 3.00-4.10u. The Wolf Man, woensdag, BBC2, 2.10-3.20u.