Breuker Kollektief komt rammelend op gang

Op een festival dat al 25 jaar bestaat, zoals de Klap op de Vuurpijl dit jaar, is er natuurlijk wel eens een reprise.

Zo viert het Willem Breuker Kollektief, dat nooit weg is geweest, dit jaar de terugkeer van saxofonist Maarten van Norden die in de jaren 1975-'83 tot de jonkies van het orkest behoorde. Wat vandaag trouwens weer het geval is omdat de meeste bandleden van toen `gewoon' zijn gebleven.

Ook de band van Steve Martland, de voortvarende Britse componist die in '96 het festival van een extra luide knal voorzag, was weer van de partij. Met weer eens `Re-Mix', in '86 geschreven voor het Maarten Altena Ensemble en daarna ook op het repertoire van Orkest De Volharding. En opnieuw `Horses of Instructions' dat zijn titel dankt aan een cryptisch gedicht van William Blake. Dat het concert toch heel anders was dan dat van vijf jaar geleden was te danken aan het geluid. Werd toen vrijwel alles fortissimo gespeeld als was het een concert voor halve doven, nu was er veel aandacht voor kleur en nuance.

Dat was vooral merkbaar in een andere reprise, het destijds in het kader van het Henry Purcell-jaar voor de BBC geschreven `Beat the Retreat'. De door een marimba gekleurde ostinato's doen aan gamelan en aan leermeester Louis Andriessen denken; minimal music, maar dan wel met kloten. Het opdelen van de melodielijn over verschillende instrumenten werkt heel goed; het houdt niet alleen de musici wakker maar ook de luisteraar alert. Domineerde eerder uitsluitend de vrolijke `Beat' je voelt nu ook iets van de halve `Retreat': weemoed, twijfel, weg grote bek. Goede compositie, prachtig uitgevoerd. In het kleinoodje `Thistle of Scotland', één van de première-stukken, blijkt dat de Martland Band het niet cadeau krijgt; het is vechten voor elke noot. Een volgende keer gaat het wie weet beter.

Gelukkig maar voor het Kollektief van Willem Breuker dat daarna in de ring moest en begon als een topclub na een winterstop; rammelend in al zijn gelederen. De vorm kwam daarna gaandeweg wel een beetje terug maar het eerste memorabele moment kwam pas na een halfuur toen saxofoniste Hermine Deurloo zich met flair liet gelden in deze krasse knarren-club.

De intermezzi-act Cobla la Principal d'Amsterdam met zijn `tible' en `tenora', twee opmerkelijke dubbelrieten, met daarachter een flinke ploeg koper, speelt zich met verve uit de marge. Van boerendans tot licht klassiek, het klinkt zo bijzonder en toegewijd dat je vergeet er doorheen te praten. Dus staan ze zondag terecht op het hoofdpodium, naast het orkest van J.C.Tans (reprise!) en het Willem Breuker Kollektief voor de 25x5=125e keer. Te vaak drukken op dezelfde plek schijnt een `muisarm' op te kunnen leveren, maar wat zijn de gevolgen van het zo vaak uitdelen van een klap?

Concert: Klap op de Vuurpijl met de Steve Martland Band, Cobla la Principal d'Amsterdam en het Willem Breuker Kollektief. Gehoord: 27/12 Werkteater, Amsterdam. Herhaling: Steve Martland 28/12, het WBK en Cobla t/m 31/12 elke avond plus verder o.a. het Nederlands Fluitorkest, Tomoko Mukaiyama en Combustion Chamber.