Vorsten uiten hun bezorgdheid

Kommer en kwel voerden, ondanks een enkel lichtpuntje, de boventoon in de toespraken waarmee sommige Europese vorsten gewoontegetrouw een persoonlijke bespiegeling geven van de kerstgedachte.

De Zweedse koning Karel XVI Gustaaf toonde zich bezorgd over het mislukken van de klimaatconferentie in Den Haag, waarin de VS en Europa het niet eens konden worden over de manier om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. ,,Zorgwekkend'' noemde de koning de mislukking. ,,Vooral omdat wetenschappers nu al de consequenties zien van het onverantwoordelijke gedrag van mensen, met als gevolg een vergiftigd milieu, klimaatverandering en ziekten''.

De koning herinnerde er aan dat zijn land komend half jaar voor het eerst het voorzitterschap van de Europese Unie zal bekleden. ,,Ons werk binnen de Unie is belangrijk. Het geeft ons land nieuwe mogelijkheden om het gewicht te vergroten van de woorden waarmee we uiting geven aan onze ideeën en aan de overtuigingen die ons na aan het hart liggen.''

De Britse koningin, behalve op tv ook rechtstreeks te zien via internet, maakte religie tot het thema van haar toespraak. ,,Of we in God geloven of niet, ik denk dat de meesten van ons een gevoel hebben voor het spirituele, de erkenning van een diepere betekenis en een hoger doel van het leven.'' Volgens koningin Elizabeth bloeit dit gevoel tegen de verdrukking in.

De Belgische koning Albert II richtte zijn blik op de politiek. Geen persoonlijke ontboezeming dit jaar, zoals vorig jaar toen hij over de crisis in zijn huwelijk sprak en een toespeling maakte op een buitenechtelijke dochter. De Belgische vorst beperkte zich tot algemene observaties. Met een impliciete verwijzing naar het extreem-rechtse Vlaams Blok, vroeg de koning zijn landgenoten ,,waakzaam te blijven tegenover elke vorm van racisme en overdreven verheerlijking van de eigen identiteit''. Hij bleek zichtbaar geraakt door een recent bezoek aan de Balkan, toen hij zei: ,,Wanneer men de Balkanregio doorkruist staat men verstomd van de verwoesting die vandaag nog op ons continent wordt aangericht door extreem-nationalisme en xenofobie.''

Ook de paus keek voor zijn kerstboodschap naar conflicten in de wereld. Zijn betoog had meer politieke lading, doordat hij actuele brandhaarden tot onderwerp nam. Hij veroordeelde het geweld tegen christenen in Indonesië, waar ,,onze broeders en zusters in het geloof, zelfs op deze Eerste Kerstdag'' moeten lijden. Ook zei de paus zich grote zorgen te maken over ,,het Heilige Land, waar geweld de weg naar de vrede met bloed besmeurt''. Met een impliciete verwijzing naar abortus en euthanasie sprak de paus over ,,een cultuur van de dood'' die een bedreiging vormt voor de toekomst.

De Spaanse koning Juan Carlos riep in felle bewoordingen de bevolking op zich teweer te stellen tegen terrorisme. ,,Het bestaat nog, maar zal niet overleven, dat verzeker ik u. We zullen het einde zien en daarvoor blijft de betrokkenheid en eenheid van alle democratische krachten noodzakelijk en de inzet van een ieder in de verdediging van een democratie zonder scheuringen''. Juan Carlos noemde het terrorisme het ,,meest wrede fanatisme, de ontkenning van de mensenrechten, de vrijheid en het samenleven''.