Rampjaar aan het strand van Spanje

Mensenrechten-organisaties hebben al gesproken van een ,,rampzalig jaar'' in verband met de sterke toename van het aantal immigranten uit Afrika die in wankele bootjes de Spaanse kust trachtten te bereiken.

Circa 15.000 boot-immigranten werden het afgelopen jaar opgepakt. Een tachtigtal lichamen werden op het strand gevonden. Eén illegaal werd door de politie op het strand doodgeschoten.

Op sommige dagen landden honderden gelukszoekers tegelijk aan in zogenaamde pateras, de wankele sloepen die voor de oversteek worden gebruikt. Hoewel het grootste deel nog steeds de stranden rond de Straat van Gibraltar kiest als aanlandingspunt, waren dit jaar ook de Canarische eilanden Lanzarote en Fuerteventura sterk in opkomst.

In Spanje zelf zorgt de groeiende stroom van illegale immigranten voor gemengde gevoelens van zorg, mededogen, maar ook angst en afwijzing. Het landbouwstadje El Ejido nabij Almería groeide uit tot symbool van intolerantie, toen begin dit jaar een rellen uitbraken waarbij de hutten van illegale arbeiders in de kassen in brand werden gestoken en de huizen, winkels en auto's van legale immigranten werden vernield.

Het was ook een jaar waarin de samenstelling van de boot-immigranten sterk veranderde. De gebruikelijke Marokkanen en Algerijnen maken steeds meer plaats voor zwarte Afrikanen uit sub-Sahara landen die de oorlog en honger ontvluchten. Zij vormen een groep waar Spanje niet goed raad mee weet. Opgepakte Marokkanen worden op basis van een verdrag met Marokko nog dezelfde dag overgezet naar hun vaderland. Maar met de landen van onder de Sahara ontbreken deze akkoorden. Ook is vaak niet eens duidelijk waar veel Afrikanen vandaan komen. Na een periode van maximaal veertig dagen van hechtenis staan zij op straat en zijn vrij om verder voort te reizen. Een gat in het Fort Europa waar Spanje tot dusver tevergeefs een oplossing voor zoekt.

In Spanje zelf hebben dit jaar bijna een kwart miljoen illegale immigranten gevraagd om onder een speciale regeling gelegaliseerd te worden. Van hen hebben ruim 137.000 inmiddels een verblijfsvergunning gekregen. Spanje is binnen Europa het land met een van de laagste percentage buitenlanders binnen zijn grenzen. Het zijn er een kleine 940.000 ofwel 2,7 procent van de bevolking. Van hen is de grootste groep afkomstig uit Marokko.