Meevasten met islamitische vrienden

Vandaag begint het driedaagse suikerfeest ter afsluiting van de ramadan. Ook islamitische jongeren van het Jan van Scorel College in Alkmaar hebben gevast, en hun niet-religieuze vrienden vastten soms mee.

Vroeger vonden scholieren het nog wel een aardige grap: wuiven met een snicker naar een islamitische klasgenoot tijdens de ramadan. Een beetje stangen: `Heb je ook zo'n honger?'

De grap heeft een baard, de lol is eraf. Sterker nog, leerlingen vasten een paar dagen mee met hun moslimvrienden. ,,Om te kijken hoe dat is'', zegt Alfonso Cabula. Hij is zestien jaar, heeft een Italiaanse achtergrond en vastte vorig jaar een maand mee met zijn Turkse vrienden. De ramadan is een mooie gewoonte, zegt hij. ,,Dat denken aan de armen, dat vind ik wel goed in het moslimgeloof.''

Alfonso is niet de enige leerling van het Jan van Scorel College in Alkmaar die uit solidariteit meedeed aan de ramadan. Zeker degenen met islamitische vrienden hebben ooit wel een paar dagen gevast. En dat zijn er vrij veel, want het Jan van Scorel College is een gemengde school met zo'n veertig nationaliteiten.

Hoewel alles en iedereen door elkaar loopt, ging de ramadan toch ongemerkt voorbij, zeggen de leerlingen. Het is eigenlijk doodnormaal geworden, die vastende vrienden. Alleen bij gymnastiek viel het op – en niet omdat de moslims een beetje slapjes werden aan het eind van de dag. Nee, een aantal kwam gewoon niet of deed niet mee met gym. ,,Dat heb ik besproken met de afdelingsleider, die vindt het goed'', zegt Amurat Ertas.

Het komt meer voor: de ramadan `gebruiken als excuus'. Soms lijkt het legitiem, zoals bij de meisjes die niet mee willen doen met het schoolzwemmen, ,,omdat ze dan water in hun mond krijgen, en dat mag niet'', zegt de plaatsvervangende rector M. de Jonge. Maar vaker wordt de ramadan gebruikt om eerder naar huis te kunnen.

,,De raddraaiers hebben ramadan als het hun uitkomt'', klaagt de conciërge. ,,En dat zijn er behoorlijk veel. Als ze moeten nablijven beginnen ze te roepen dat ze naar huis of naar de moskee moeten omdat het ramadan is. Dat is dezelfde groep die in de pauze overal op loopt te kauwen.''

Stiekem roken, stiekem drinken – natuurlijk gebeurt het. ,,Mijn ouders denken dat ik vast'', zegt Ashe Kawani. Hij is 17 jaar, komt uit Libanon, zijn ouders zijn religieus. ,,Ik sta op en eet met hen. Dan doe ik alsof ik de rest van de dag ga vasten, maar in de pauze ga ik met mijn vrienden naar de supermarkt.''

Volgens Margarita Afila Jensen wordt er ,,heel veel gesmokkeld''.

Divan Salih maakt zich daar boos over: de één rookt stiekem, de volgende bidt niet vijf keer per dag. Op die manier heeft de ramadan geen zin. ,,Je moet alles doen'', zegt hij streng. ,,Anders kan je het beter niet doen.''

Maar de ramadan is bij lange na niet alleen voor de streng-religieuze moslims. Juist ook de minder belijdende jongeren zien in de ramadan een mooie gelegenheid om ,,punten te verdienen'', zoals Fatma Kalukissa het uitdrukt. Ze draagt geen hoofddoek, bidt niet vijf keer per dag, is nooit naar koranles geweest. ,,Het enige dat ik voor mijn geloof doe is de ramadan. Elke dag levert vijftig punten op. Bij wijze van spreken.''

En het zou zonde zijn om dat dit jaar niet te doen. De dagen zijn kort midden in de winter. De ramadan was een makkie. ,,Je slaat alleen de tussendoortjes over, dat is alles'', zegt Gülizar Bektes.

Maar de islamitische kalender verschuift gestaag en over een jaar of tien valt de ramadan in de zomer. Dan moet van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat gevast worden. Gülizar. ,,Mijn moeder waarschuwt mij al, dat het echt heel zwaar is in de zomer'', zegt ze. ,,Maar het kan best.''