`Klanten willen kwartje van Kok terug'

Wat bracht het eerste jaar van dit millennium? De benzineprijzen stegen hard en de drank- en horecawet werd vernieuwd. Pomphouder A. de Haan mag geen bier meer verkopen.

Achter de winkel van de benzinepomp staat een kist van ongeschilderd multiplex. Er zitten groene, vierkante bordjes in, waarop cijfers staan; de grote zijn voor de guldens en centen, de kleine voor de euro's. Doordat de bordjes zo nadrukkelijk naar geld verwijzen heeft de box iets van een schatkist, maar het afgelopen jaar was er een grotere gelijkenis met de Doos van Pandora. Elke keer dat het deksel openging, was dat slecht nieuws voor de automobilist. Dan was de brandstofprijs omhoog gegaan en moest het prijzenbord buiten worden aangepast.

,,Soms moest ik in een week drie keer naar buiten. De ene keer voor de benzine, de andere keer voor de diesel, want de verhoging van de prijzen voor de verschillende brandstoffen heeft zelden tegelijkertijd plaats'', vertelt pomphouder Alco de Haan. ,,Dan pakte ik mijn trap maar weer en ging weer nieuwe bordjes hangen op het prijzenbord aan de paal. Er waren mensen die riepen: `Laat die trap maar staan, straks moet je de prijs toch weer aanpassen!' Van die grappen kreeg ik te horen. Naast natuurlijk allerlei geïrriteerde reacties over de zoveelste verhoging van de benzineprijs.''

De BP-pomp van het echtpaar De Haan aan het Spaarne in Haarlem is volgens de exploitant een ,,echt buurtstation''. De pomp ligt aan de rand van de Transvaalbuurt, die net als de belendende Indische buurt – en net als zovele Afrikaner en Indische wijken in Nederland – rond 1900 is gebouwd. De meeste van de 700 tot 800 klanten die dagelijks stilhouden bij de pomp zijn afkomstig uit deze vervallen monumenten van de industriële revolutie. Aan de overkant van het water is die ook nog te zien in de voormalige Droste-fabriek met de vervaagde afbeelding van de verpleegster op de bruine bakstenen. ,,We zijn 's ochtends om zes uur open. De diensten op Schiphol, waar veel mensen hier werken, beginnen om zeven uur'', zegt De Haan.

De voortdurend stijgende benzineprijs wekte het afgelopen jaar veel beroering in de politiek en de media, die met name de discussie over vermeend machtsmisbruik door de benzinemaatschappijen aanwakkerden. Echoos daarvan waren op de pomp niet te horen, volgens De Haan: ,,Hoewel de dure benzine een gevolg was van de dure olie, mopperden klanten vooral over de belasting. `Geef ons het Kwartje van Kok maar terug', werd er gezegd. Het is lang geleden dat Kok minister van Financiën was, maar niemand is die tijdelijke accijnsverhoging vergeten.'' Zijn klanten hebben er niet minder om getankt; de omzet is net als voorgaande jaren licht gestegen. ,,Het wagenpark blijft groeien. Wat dat betreft is de toename van de files mijn grootste meevaller.''

Het verkopen van benzine, dat De Haan ongeveer een dubbeltje per liter oplevert, is overigens geen vetpot. ,,De verkoop van de benzine is ruwweg genoeg om al mijn kosten te dekken. De extra's komen uit de winkel, waar ik drank, tijdschriften en versnaperingen verkoop'', zegt De Haan. De nieuwe drank- en horecawet, die dit jaar van kracht werd, is dan ook een grote tegenvaller voor De Haan. ,,Vooral in de zomer verkoop ik veel bier aan vakantiegangers die hier even aanleggen met de boot. Dat mag ik nu niet meer. Dat is wrang, omdat bij de snackbar verderop gewoon bier te krijgen is.''

Op Nieuwjaarsdag moet De Haan weer de trap op. Dan wordt de benzine weer duurder, dankzij de btw-verhoging op 1 januari. De Haan: ,,De afgelopen weken ben ik ook weer veel de trap opgeklommen, doordat de brandstofprijs weer omlaag ging. Soms wel twee of drie keer per week.''

Dit is het zesde deel in een eindejaarsserie.

    • Karel Berkhout