Basken moeten kerstrede ontberen

De traditionele kersttoespraak van de Spaanse koning Juan Carlos was zondag niet te zien in Baskenland. Als enige regio in Spanje weigerde het Spaanstalige net van de Baskische omroep EITB de toespraak uit te zenden. Het Baskische regioparlement had afgelopen week juist voor uitzending gepleit.

EITB-directeur Andoni Ortuzar had zijn maatregel verdedigd met een verwijzing naar de lage kijkdichtheid die de toespraak de afgelopen jaren had. Volgens de Baskisch-nationalistische partij PNV werd de toespraak geboycot omdat de koning die uitspreekt houdt voor ,,alle Spanjaarden'', terwijl veel Basken zich geen Spanjaard voelen.

In de omroepraad van de EITB hebben Baskisch-nationalistische instituten en partijen, waaronder ook de politieke arm van de terreurbeweging ETA, een meerderheid. De PNV, die de regio regeert, sloot twee jaar geleden een pact met de politieke tak van de ETA. Doel van dit pact is de stichting van een groot-Baskische staat. Het besluit om de toespraak niet uit te zenden wordt gezien als een consessie van de PNV aan de meer extreme nationalisten.

In het Baskische parlement hebben niet-nationalistische partijen echter een meerderheid omdat de politieke tak van de ETA, die zetels heeft in het parlement, eerder dit jaar besloot niet langer aanwezig te zijn bij de zittingen. De conservatieve Partido Popular en de socialisten konden daardoor met succes een motie indienen waarin werd geëist dat de kersttoespraak wel zou worden uitgezonden. Maar volgens de omroep heeft het regioparlement niet het recht om zich met de programmering te bemoeien. Gisteren eiste de conservatieve partij in een motie het ontslag van EITB-directeur Andoni Ortuzar.

De boycot van de kersttoespraak wordt gezien als een verdere verslechtering van de democratische verhoudingen in Baskenland. De PNV vormt een minderheidsregering en is niet langer in staat is de regio te besturen. Ondanks aanhoudende druk van de niet-nationalistische oppositie heeft de regioregering tot nu toe geweigerd nieuwe verkiezingen uit te schrijven.