Anand maakt van WK Aziatische triomf

Aan het begin had hij het een tocht door een rivier vol krokodillen genoemd, maar al met al wist hij ze zich opmerkelijk makkelijk van het lijf te houden. Zondag won Viswanathan Anand in Teheran de vierde partij tegen Alexei Shirov. Het Iraanse publiek barstte uit in een applaus dat meer dan vijf minuten aanhield en toen dat verstomd was kon Anand zijn moeder in Madras opbellen om te vertellen dat hij schaakwereldkampioen was geworden. Ze wist het al, want ze volgde de partijen op het internet.

Drie partijen achter elkaar had Anand gewonnen, hij stond met 3,5-0,5 voor en de laatste twee hoefden niet meer te worden gespeeld. Op de rustdag voor de vierde partij had Shirov al gezegd dat hij de match als verloren beschouwde. Hij ging op excursie, terwijl Anand zich voor alle zekerheid toch maar aan de schaakstudie wijdde.

In die laatste partij ging Shirov ten onder zoals het van hem verwacht werd, met vliegend vaandel en slaande trom. Hij offerde na de opening een stuk, nog een tweede stuk en had toen een lawine van vrijpionnen die er dreigend uitzag maar door de twee extra stukken van Anand toch makkelijk in bedwang gehouden kon worden.

Anand zei na afloop de dingen die op zo'n moment gezegd dienen te worden. Dat een levenslange droom was uitgekomen, dat hij nog niet zo goed kon zeggen hoe hij zich voelde omdat de emoties nog een paar dagen moesten bezinken, en dat het succes te danken was aan een grote groep mensen, zoals zijn vrouw Aruna, trainer Ubilava en secondant San Segundo.

Hij prees de schitterende creativiteit van zijn tegenstander en hij zei ook iets wat je niet zo vaak hoort van wereldkampioenen, namelijk dat hij zijn karma had verbeterd door deze overwinning.

Het toernooi is een schaaktriomf voor Azië geworden. De Chinese Xie Yun won bij de vrouwen, de Indiër Anand bij de mannen. Anand: ,,Het feit dat Xie Yun en ik afkomstig zijn uit twee landen die samen een derde van de wereldbevolking uitmaken, opent een grote toekomst voor het schaken.''

In India wacht hem vrijdag een waar heldenwelkom met een parade van het vliegveld van Madras naar het stadscentrum, voor een lange dag vol eerbetoon.

Na een week van Indiase feesten gaat hij naar Spanje, waar de inwoners van zijn dorp Collado Mediano hem onthalen. Misschien is er dan nog wat tijd over voor de voorbereiding op het Corustoernooi in Wijk aan Zee. Daar zal de wereldtop verzameld zijn; Anand en Shirov weer, maar ook de andere wereldkampioen, Vladimir Kramnik, en Kasparov, de ex-kampioen die in november door Kramnik onttroond werd.

Door de FIDE wordt Anand de vijftiende wereldkampioen genoemd. Eigenlijk is hij de zestiende, als je Kramnik meetelt. Het wereldkampioenschap dat door Kasparov en Kramnik is uitgevochten, wordt door de FIDE niet erkend, maar niettemin zinspeelde president Iljoemzjinov een week geleden al op een match tussen Kramnik en de winnaar van zijn eigen kampioenschap. Hij noemde al tijd en plaats: volgend jaar juli in het Kremlin in Moskou. Anand wilde er voorlopig geen commentaar op geven.

Wit Anand-zwart Shirov, vierde partij

1. e2-e4 e7-e6 2. d2-d4 d7-d5 3. Pb1-c3 Pg8-f6 4. e4-e5 Pf6-d7 5. Pc3-e2 Alsof het niet zwart maar hijzelf is die op winst moet spelen, kiest Anand een ambitieuse variant waarin hij ten koste van veel tijd een breed centrum opzet. 5...c7-c5 6. f2-f4 Pb8-c6 7. c2-c3 Dd8-b6 8. Pg1-f3 f7-f6 9. a2-a3 Lf8-e7 10. h2-h4 0-0 11. Th1-h3 a7-a5 12. b2-b3 Db6-c7 13. Pe2-g1 De eerste nieuwe zet, die er wat vreemd uitziet, maar goed doordacht is. Hij verhindert een later kwaliteitsoffer Tf8xf3 en bereidt loperontwikkeling voor. 13...a5-a4 14. b3-b4 f6xe5 15. f4xe5 Pd7xe5 Goed of slecht, van een stukoffer moet het komen in zulke stellingen. 16. d4xe5 Pc6xe5 17. Pf3xe5 Dc7xe5+ 18. Dd1-e2 Le7xh4+ 19. Ke1-d1 De5-f6 Hij had de dames moeten ruilen en had dan met drie pionnen voor zijn stuk redelijke kansen gehad. 20. Pg1-f3 Nu verliest zwart een tweede stuk. 20...Df6xc3 21. Lc1-b2 Dc3-b3+ 22. Kd1-c1 Dreigt damewinst met 23. Pd2 22...e6-e5 23. Th3xh4 Een goede zet, maar ook 23. Pd2 was goed geweest. 23...Lc8-f5 24. De2-d1 e5-e4 25. Dd1xb3 a4xb3 26. Pf3-d2 e4-e3 27. Pd2-f3 Ta8-e8 28. Kc1-d1 c5-c4

Het oogt mooi voor zwart tot je het materiaal telt. Tegen twee stukken is ook deze pionnenwals niet genoeg. 29. Lf1-e2 Lf5-e4 30. Kd1-c1 Te8-e6 Een valstrik. Wit kan het nog verknoeien met 31. Pg5 Tf2 32. Pxe6 Txe2 en zwart wint. 31. Lb2-c3 Te6-g6 32. Th4-h2 Le4-d3 33. Le2xd3 c4xd3 34. Kc1-b2 d3-d2 35. Kb2xb3 Tg6-g3 36. Kb3-b2 g7-g5 37. Kb2-c2 Tf8-c8 38. Kc2-d3 g5-g4 39. Lc3-e5 Tc8-c1 40. Th2-h1 Tg3xg2 41. Pf3-h4 De tijdnood was voorbij en zwart gaf op.