Z-Notities

Made in Taiwan

De eerste spulletjes van de globalisering kwamen uit Azië. Een opdraaimuis voor een gulden die in één dag kapot gaat, een plastic poppetje waar de ledematen van af vallen, een knetterend transistor-radiootje. Eerst made in Japan, later in Taiwan en Hong Kong, nu in China. Marktwerking in de betekenis van goedkoper en slechter.

Ook de overheid wordt goedkoper. Volgend jaar gaat een nieuwe, forse belastingverlaging in. In tien jaar tijd zijn de collectieve lasten gedaald van bijna de helft tot twee vijfde van het bruto binnenlands product. Nu Taiwan die fase voorbij is, gaat de overheid over tot Taiwanisering: zo goedkoop mogelijk.

De reizigersafdeling van de spoorwegen maakt zelfs winst. Wel veel vertraging, overvolle treinen, te weinig wagons, slecht onderhoud, onveilige stations, inzet van sukkelende bussen, doe-het-zelf-kaartautomaten en deze week massale stakingen. De NS hoort boete te krijgen maar dan blijft er nog minder geld over voor treinen. Made in Taiwan.

Scholen slaan verf- en schoonmaakbeurten over, beknibbelen op lesmateriaal, hokken in krappe lokaaltjes, fuseren in gigantische leerlingfabrieken, bedelen bij ouders en sponsors. Made in Taiwan.

Ziekenhuizen hebben zelfs voor levensreddende operaties wachtlijsten. Made in Taiwan.

De politiemacht is volgens een vergelijking van het Sociaal en Cultureel Planbureau relatief de kleinste in Europa. De georganiseerde misdaad heeft grote bewegingsvrijheid. Deze week drie dagen lang verwoestende rellBen in Den Bosch nadat een wilde man door een dichte deur heen door de politie werd doodgeschoten. Made in Taiwan.

De elektriciteitsbedrijven zijn half geprivatiseerd en mogen doen wat ze willen. De tarieven zonder belastingen zijn volgens Eurostat afgelopen jaar het sterkst gestegen in Europa. Made in Taiwan.

Regulering van verkochte overheidsdiensten staat nog in de kinderschoenen. De VVD wil de overheid verder Taiwaniseren en uitverkopen, de PvdA zit in de coalitie (sales manager Netelenbos) en bestemt de opbrengst voor uitkeringen. De oppositie blijft voorlopig oppositie. De Consumentenbond voert actie voor deugdelijke serviceverlening, stem dus op de Consumentenbond.

Fout na de oorlog

De geboortegolfgeneratie weet precies uit te leggen hoe laf de Nederlandse autoriteiten in de oorlog waren, maar blijkt zelf niet bestand tegen kleinere terreur. Hadden de ouderen te stellen met een efficiënte Duitse militaire en bestuurlijke moordmachine, nu worden speldenprikken ongemoeid gelaten. De politie doet geen dienst als ordehandhaver, maar als bemiddelaar voor de terreur, net als indertijd.

Enkele voorbeelden. Bioscopen in Rotterdam, Utrecht, Groningen en Den Haag haalden een film over Ajax van het programma na dreigtelefoontjes van supporters van andere clubs. De politie hulpeloos, de spelers en bobo's muisstil.

Hells Angels maken er een gewoonte van om televisiestudio's en redactielokalen te bestormen als het gebodene hun niet bevalt. Kopspijkers rectificeerde na zo'n incident grapjes over deze motorclub. Door een parlementaire onderzoekscommissie IRT wordt de Amsterdamse afdeling als centrum van criminele netwerken bestempeld. Afgelopen woensdag werd Henk van Dorp van Barend en Van Dorp in de studio in elkaar geslagen. Daarna zei hij in de uitzending dat de Hells Angels gewoon een motorclub zijn. Hij weet nog niet of hij aangifte doet. De politie ontraadt vaak aangifte, omdat ,,ze anders terugkomen''. Justitie is wel begonnen met een onderzoek. Iedereen heeft het gezien: de Hells Angels kunnen bepalen wat RTL uitzendt. Het woord van H.M. van Randwijk, oprichter van Vrij Nederland gaat op: ,,Een volk dat voor tirannen zwicht, zal meer dan lijf en goed verliezen. Dan dooft het licht.''

Databankieren

De tijdschriftenboer VNU verkoopt zijn handel en wordt internationaal databankier. De managers zijn erachter dat databeheer beter verdient, op dit moment tenminste. Reed-Elsevier heeft vijf jaar geleden de kranten van de hand gedaan om zich op de hogere datamarkt te storten.

Om de zes miljard gulden voor het Amerikaanse mediabedrijf AC Nielsen te kunnen betalen, moet de VNU winstgevende eigen klassiekers Panorama en Libelle van de hand doen. Eerder verkocht de VNU haar lokale kranten. De Nielsen-zuster Media Research is al in haar bezit. Het is als de beste bakker van de stad die zijn zaak verkoopt en in de vleeshandel stapt. Daar kan het geld beter zijn werk doen.

De uit te verkopen bladenmakers gaan waarschijnlijk naar een buitenlandse uitgever, Bertelsmann. Die kan de Nederlandse titels samenvoegen met vertaalde buitenlandse tijdschriften. De verkoop maakt concurrentie mogelijk bij de Nederlandse bladen omdat de VNU vrijwel elk gaatje in de markt zelf placht op te vullen. De aandeelhouders jubelden de koers van VNU de eerste dag van de bekendmaking omhoog met 5,8 procent. De winst per aandeel zou volgend jaar vijf procent stijgen.

Steeds grotere bergen informatie die voor steeds meer geld worden verkocht, zodat slechts de allerrijkste en meest winstgevende branches daarover kunnen beschikken. Van kranten- en bladenboeren naar copyright-bankiers. Waar blijft het liberale ideaal van de free flow of information?

Saneer de muziek

Kerstrecept: ronsel wat goedkope kinderen, noem hen De Gouden Nachtegaaltjes, De Madeliefjes of het Prettig Weekend-kinderkoor. Geef hun teksten van authentieke kerstliedjes, `Hoe leyt dit kindeken' en `Stille Nacht'. Die moeten helaas wel gedrukt of gekopieerd worden, extra kosten.

Dan wordt bij de opname in de studio de synthesizer, de muziekrobot aangezet. Dat heeft twee voordelen: geen dure muzikanten nodig en de kinderstemmen zijn op de honderdste seconde nauwkeurig te programmeren. Als een schokkerig opdraai-autootje werkt het kinderkoor zijn taken af en dan is de cd klaar voor de AKO of de cd-winkel. De klant kan daar voor een paar gulden kiezen tussen uiteenlopende robotritmen authentieke kerstmuzak. Meer is aan kinderen niet besteed. Een investering in de toekomst: de luisteraartjes leren al jong goed en kostenbewust ondernemen. Saneren, die muziek!

Etnische lobby's

Buitenlandse zaken krijgt etnische pottenkijkers. Deze week alleen al deden twee minderheidsgroepen, Turken en Molukkers, een beroep op de Nederlandse regering om misstanden in hun stamland te veroordelen.

Nederlandse Turken demonstreerden voor de rechten van de mens en betere omstandigheden in Turkse gevangenissen. Tegenover Turkse staan Koerdische en Armeense organisaties.

Neder-Molukse organisaties willen dat Nederland de etnische zuiveringen op de Molukken veroordeelt. Maar ook zij zijn verdeeld. Onder protest van de `regering in ballingschap' van de RMS is op de Molukken zelf deze week het Front voor de Soevereiniteit van de Molukken opgestaan, met vertegenwoordigers in Nederland. Beide organisaties distantiëren zich weer van Maluku Warchild die op niet kinderlijke wijze brandbommen in treinen gooide. De Israël-lobby is het meest gevestigd, de Arabische lobby heeft nog geen poot aan de grond.

Minister Van Boxtel coördineert het contact met lobbyende minderheidsgroepen. Samen met Molukse organisaties deed hij een oproep aan Maluku Warchild om geen geweld te gebruiken. Moet Buitenlandse Zaken geen afdeling etnische lobby's openen?