Mooie jurk

En de sportvrouw van het jaar is ... Leontien van Moorsel!

Inge de Bruijn geeft geen krimp. Terwijl Van Moorsel met ingestudeerde gaullistische tred naar het podium schrijdt, reikt Inge de mond naar het oor van haar geliefde, Jacco, en fluistert: ,,Mooie jurk, hè.'

Er zat een split in die jurk, maar dat wilde Inge niet zien: mooie benen heeft zijzelf ook wel. De Bruijn hield het koninklijk.

Elf wereldrecords en vier olympische medailles legden het af tegen een mooie jurk. Nou ja, mooi? Van Moorsel had zich ingesnoerd in een soortement veredeld zilverpapier met een fluorescerend schijnsel. Een Brenda Lee-jurkje uit de jaren vijftig toen naakt nog niet gewoon was. Je ziet het vaker: Nederlanders die op gala gaan, keren terug in de tijd.

Het sportgala van de NOS was van een stuitende zelfgenoegzaamheid. Een combinatie van exhibitionisme van naad en snit en hoerapatriottisme. Chic en vrolijkheid op bevel. Herkauwde glorie. Golden Earring was ingehuurd om de ambiance van het Holland House weer tot leven te brengen. Een onmogelijke opdracht voor ruïnes-met-geluid. Toch zag ik aan het einde van de avond Margo Vliegenthart en het nietige D66-mannetje Wolfensberger een paar danspasjes wagen. Ze dansten van jicht tot jicht. Maar Mart Smeets en Jack van Gelder vonden het prachtig.

Sportman/sportvrouw van het jaar: het is een cliché van hier tot Tokio. Het is een non-keuze. Sportdisciplines zijn nauwelijks vergelijkbaar. Ik ben geneigd Igor Kornejev tot sportman van het jaar te benoemen omdat hij met zijn luie timing in de wreef Feyenoord tot herfstkampioen heeft getemporiseerd. De eenzame Igor, meester over winst en verlies, meer dan Kalou of Bosvelt, daar is niet tegenop te zwemmen.

Of waarom niet Richard Groenendaal? De slijkvreter die de modder en nog veel meer hindernissen klieft en soms met de souplesse van een hinde over balken en grachten springt. Wereldkampioen in een modderballet, daar hoort een agrarisch volk van op te kijken. Wat heeft Pieter van den Hoogenband meer dan Sjeng Schalken? Juist: medailles. Maar Schalken heeft met minder talent en meer sociale eenzaamheid ook de top bereikt. Doe mij dan maar Schalken.

Het sportgala is commercie en amusement. Dan nog NOS-amusement, gepresenteerd met de wellust van het monopolie. Het zegt verder weinig over de epische exploten van betrokkenen. Ik ben niet zo'n ijsman, maar de prestaties van Gianni Romme zijn als ritueel van het lijden indrukwekkender dan het gewriemel in het water van Van den Hoogenband. Over sport gesproken, wat is er mooier, atletischer, prestigieuzer dan een piaffe van Bonfire? Dan wil je het stoempen van Erik Dekker toch niet meer zien.

Het sportgala van de NOS is uiteindelijk te herleiden tot toebrengen van leed. De strik rond een rivaliteitencultuurtje onder het mom van Oranje-gekte. Verkapt nationalisme verheven tot de trog van hemel en aarde. Iedereen doet mee, want iedereen is bang om niet gezien te worden. Volgend jaar zit Karel Aalbers ook weer mee vooraan in de RAI. Als redder van zichzelf en van Vitesse. De scheidslijn tussen sport en charlatanisme is zo dun. Zeker in de regie van de NOS.

Een mooie jurk, hè!

Ik heb altijd gedacht dat calvinisten iets van gêne hadden voor succes. Althans, dat hun euforie meer binnenkant dan buitenkant had. Nee dus. Het Holland House zit in iedere Nederlander. De klomp, de tulp en de koe mogen dan uit het rek van de nationale symbolen zijn getuimeld, de oerdrang om geluk en glorie op te voeren tot een polonaise is intact gebleven. Het sportgala van de NOS was een pure afgeleide van het polonaise-gevoel. En dus alleen maar representatief voor zwakbegaafden en penose.

A propos, waar was Annemarie Jorritsma eigenlijk? Wou onze Friese godin het Hup Holland Hup opeens niet meer verheffen tot de binnenkomende kreet van Nederlandse handelsdelegaties? Zij had als geen ander moeten schitteren op het sportgala. In een Finse jurk met split. Zij is voor Oranje toch, samen met Erica, de brandstof die de vlam verteert. En zij kan ook nog mooi zingen. Als Annemarie nou eens met Barry Hay van Golden Earring `When the lady smiles' had geplaybackt dan had Inge de Bruijn zeker tot Jacco gefluisterd: ,,Leuk mens, hè.'

En een leuk mens is meer dan een mooie jurk.