Een hekel aan geld

Menno Sijtsma (28) leeft van een bijstandsuitkering. Om principiële redenen. Hij wil geen betaald werk, alleen onbetaald werk, omdat hij streeft naar een `vrijwilligers economie'. In zijn ideale economie zou iedereen alles vrijwillig doen: brood bakken, schepen bouwen, boeken schrijven en uitgeven. Geld en winst zouden overbodig zijn want iedereen zou zijn producten of diensten uitruilen. Hij is afgestudeerd in de filosofie.

Voorwaarde voor zijn ideale wereld, is volgens Sijtsma dat mensen elkaar vertrouwen. ,,Als je degene aan wie je een brood geeft, niet vertrouwt dan eis je onmiddellijk iets terug. Dat is dan geld, want dat vertegenwoordigt een waarde. Als je diegene wel zou vertrouwen, zou je kunnen afspreken dat hij op een goede dag een boek aan je geeft of een fiets. Dan is geld overbodig.''

Voorlopig is de wereld verre van ideaal. Sijtsma is al twee maanden gekort op zijn bijstandsuitkering, voor honderd procent. Hij weigert te solliciteren voor betalende banen en dat moet van de Sociale Dienst. ,,Ik wil niet iets doen omdat sommige mensen er toevallig geld voor over hebben. Ik wil alleen iets doen als ik het een nuttige bijdrage vind.'' Hij wil een bureau oprichten dat mensen ervan bewust maakt hoe ze ,,anders kunnen leven''. Ofwel: zonder milieu en mensenrechten te schaden. Hij beschouwt de uitkering niet als een `opstart-subsidie' voor dit bureau maar als een recht. Hij wil namelijk geen subsidie en ook geen geld verdienen met zijn bureau omdat hij tégen geld is.

Als iedereen zijn baan zou opgeven, zoals Sijtsma wil, en onbetaald werk zou verrichten dan zou er geen geld over zijn om zijn uitkering te betalen. Maar zo wil hij juist dat de wereldeconomie eruit komt te zien. Hij vindt het wel vervelend dat hij financieel afhankelijk is van de markteconomie die hij verwerpt – een uitkering krijgt die is betaald uit belastinggeld – maar hij heeft geen keus, zegt hij. Want betaald werk wil hij niet en hij moet toch eten.