Dwangbuis

Een cynische machtspoliticus stelt eerst een belachelijke eis, dan geeft hij een beetje toe aan de bezwaren die daar tegenin worden gebracht, hij past zijn eis aan zodat die iets minder belachelijk wordt, en dan krijgt hij wat hij aan het begin al wilde hebben. Zijn oorspronkelijke overdrijving heeft het effect gehad dat zijn tegenstanders blij zijn dat ze het allerergste hebben weten te voorkomen.

FIDE-president Iljoemzjinov heeft het zo al vaak gedaan en nu ging het weer zo. Eerst kondigde hij aan dat een schaakpartij in de toekomst nog maar twee uur zou mogen duren, in plaats van de zeven die er nu voor staan. Dat was schrikken! Het kwam in feite neer op een denkverbod.

Een week geleden werd het officiële besluit genomen door het FIDE-bestuur dat in New Delhi bijeen was. Het is minder drastisch dan het oorspronkelijke plan, maar nog steeds erg. Het tempo wordt nu zo: anderhalf uur voor de eerste veertig zetten. Dan twintig minuten voor de rest, plus dertig seconden per zet.

Een partij van veertig zetten duurt dan drie uur, een partij van tachtig zetten vier uur en twintig minuten. Per persoon een half uur minder voor de eerste veertig zetten, is dat erg?

Een aantal jaren geleden is er ook al een half uur afgegaan en het spelpeil werd er niet hoger door. En bij lange partijen zal in de tweede helft van serieus nadenken geen sprake meer kunnen zijn.

Het geldt vanaf 1 januari 2001 voor alle toernooien `onder de aegis van de FIDE'. Het schild van de FIDE, dat is vaag geformuleerd, ik denk met opzet. Die aegis kan geïnterpreteerd worden zoals het de bestuurders het beste uitkomt.

In het begin, als er nog verzet tegen de nieuwe plannen is, zal het gelden voor de toernooien die rechtstreeks onder de FIDE vallen, de olympiade en alles wat met het wereldkampioenschap te maken heeft.

Op den duur zal blijken dat de aegis van de FIDE zich uitstrekt over alle belangrijke wedstrijden. Liever dan van een schild zou ik spreken van een dwangbuis waarin de gekken het personeel opsluiten.

Waar is dat nieuwe tempo goed voor? Het zal wel iets te maken hebben met die vervloekte Olympische Spelen waar Iljoemzjinov zo graag bij wil horen. Ze hebben ons al de dopingcontroles opgeleverd, nu dit weer en er schijnt nog iets anders in de maak te zijn, dat slechts weinigen zal treffen, maar eigenlijk nog schandelijker is.

Volgens de Schotse journalist John Henderson wordt er overwogen om een strikte scheiding tussen de kampioenschappen voor mannen en voor vrouwen aan te brengen. Het is alweer om sportbondje te kunnen spelen en in strijd met alle schaaktradities. Altijd hebben vrouwen in alle wedstrijden kunnen spelen en aan de zogenaamde `mannenolympiades' hebben al veel vrouwen meegedaan.

Henderson heeft zijn informatie waarschijnlijk van David Anderton, een vrij belangrijke functionaris in de FIDE. Als het waar is wat hij bericht, komt het neer op pure vrouwendiscriminatie en bijna op een beroepsverbod voor Judit Polgar.

Gezien het nieuwe speeltempo houdt de FIDE van korte partijtjes. Als het lang duurt, moet de tweede helft maar een beetje afgeraffeld worden, alsof die er niet toe doet.

Hier is een partij, uit het Koltanowski Memorial in San Francisco, die van de eerste tot de 61ste zet adembenemend spannend is. Ik vond hem in Chess Today, een nieuw product, geheel van deze tijd.

Het is een krantje dat door de Russisch-Ierse grootmeester Alexander Baburin dagelijks per e-mail wordt rondgestuurd. Het schaaknieuws van de vorige dag, een partij met commentaar, soms een interview, een studie of een algemene schaaktechnische beschouwing, voor dertig cent per dag 's ochtends in uw elektronische brievenbus. Wie er belangstelling voor heeft, kan er op www.chesstoday.net meer over vinden.

Mijn commentaren bij de partij zijn voor het grootste deel gebaseerd op de veel uitvoeriger analyses van grootmeester Sjerbakov in Chess Today.

Wit Ivanov-zwart Mezentsev

1. d2-d4 d7-d5 2. c2-c4 Lc8-f5 3. Pb1-c3 e7-e6 4. Dd1-b3 Pb8-c6 5. Pg1-f3 Pc6-b4 6. e2-e4 Als wit 4. cxd5 exd5 had ingevoegd zou dit ijzersterk zijn, nu is het een beetje een noodmaatregel. 6...d5xe4 7. c4-c5 a7-a5 8. a2-a3 e4xf3 9. a3xb4 Dd8xd4 10. Lc1-e3 Dd4-d7 11. b4xa5 c7-c6 12. Pc3-a4 Ta8xa5 13. Ta1-d1 Dd7-c7 14. g2-g4 Lf5-g6 15. Db3-b4 b7-b5 16. Pa4-c3 Lf8-e7 17. Pc3xb5 c6xb5 18. Lf1xb5+ Ke8-f8 19. Td1-d7 Ta5-a1+ De natuurlijke zet, als je daar in deze vreemde stelling al van spreken kan, is slechter dan het bizarre maar winnende 19...Db6. 20. Ke1-d2 Dc7-a5 21. Db4xa5 Ta1xa5 22. Td7-b7 Ta5-a8 23. Th1-a1 Weer een mooie en onverwachte zet. Zwart kan niet nemen.

23...Ta8-d8+ 24. Tb7-d7 Td8xd7+ Veel beter was 24...Pf6 25. Lb5xd7 Lg6-e4 26. Ta1-a4 Le4-d5 27. c5-c6 Le7-d6 28. Kd2-c3 Kf8-e7 29. Ta4-a8 Ld6xh2 30. Le3-c5+ Ke7-f6 31. b2-b4 Kf6-g5 32. Lc5-d4 f7-f6 33. b4-b5 Kg5xg4 34. b5-b6 h7-h5

Een wilde wedloop die wit zou winnen als hij nu 35. c7 zou spelen. 35. b6-b7 h5-h4 36. b7-b8D Lh2xb8 37. Ta8xb8 h4-h3 38. c6-c7 h3-h2 39. c7-c8D h2-h1D

Opeens is het geen eindspel meer, maar een middenspel waarin de koningen in gevaar zijn. 40. Ld7xe6+ Ld5xe6 41. Dc8xe6+ Kg4-h5 42. De6-f5+ g7-g5 43. Tb8-b1 Dh1-g2 44. Tb1-e1 Pg8-h6 45. Df5xf6 Th8-c8+ 46. Kc3-d2 Dg2-h3 47. Te1-e6 Dh3-f5 48. Df6xh6+ Kh5-g4 49. Dh6-g6 Df5-a5+ 50. Kd2-d3 Da5-b5+ 51. Kd3-e4 Tc8-d8 52. Te6-d6 Td8-e8+ 53. Td6-e6 Te8-f8 54. Ld4-e3 Tf8-f5

Bijna een wonder dat er nog niemand mat is gegaan. Sjerbakov geeft hier een mooie remisevariant: 55. Td6 Db1+ 56. Kd4 Db4+ 57. Kd3 Td5+ 58. Txd5 Db1+ 59. Kd2 Dxg6 60. Txg5+ en wit houdt een onbetekenende pluspion over.

55. Le3xg5 Tf5xg5 Nu krijgt zwart beslissende aanval. 56. Dg6-e8 Db5-e2+ 57. Ke4-d4 De2xf2+ 58. Te6-e3 Df2-d2+ 59. Kd4-c4 Dd2-d5+ 60. Kc4-c3 Dd5-a5+ 61. Kc3-d4 Da5-c5+ Wit gaf op, hij gaat mat.

    • Hans Ree