De vrienden zijn geen vrienden meer

Twee weken van beschuldigingen en ontkenningen in de omkoopaffaire rond voetbalmakelaar Ranko Stojic. De zaak lijkt nog lang niet afgerond.

Al twee weken figureren de Joegoslavische voetbalmakelaar Ranko Stojic, de Belgische PSV-trainer Erik Gerets en de affaire rond Club Brugge in het nieuws. Langzaam breidt de zaak zich uit over België en Zuid-Nederland.

Inmiddels doet de Belgische voetbalbond onderzoek en zijn over de omkooppraktijken van Stojic meer details bekend. Zo lijkt er helderheid in de enveloppenaffaire. Aanvankelijk was sprake van het omkopen van twee hulptrainers van Club Brugge en twee met Duitse marken gevulde enveloppen. Duidelijk is nu dat het om drie hulptrainers gaat en vier enveloppen. De enveloppen worden onderzocht door de voetbalbond. Het meest royaal was Stojic telkens na een transfer van een van zijn spelers, zo blijkt uit verklaringen van de hulptrainers.

Maar de gulheid van Stojic beperkte zich niet tot hulptrainers. Zo is er de verklaring van de pleegvader van Brugge-speler Eric Addo. Die zei dat Stojic hem enkele miljoenen franks wilde geven als hij ermee akkoord ging dat de makelaar de broer van Addo mocht verkopen aan de Franse club Girondins de Bordeaux.

Deze week volgde de onthulling van directeur Antoine Vanhove van Club Brugge. Hij bekende dat Stojic in maart vorig jaar had geprobeerd ook hem om te kopen. De makelaar zei dat hij Eric Addo kon verkopen aan PSV voor 11 miljoen gulden. Dat bedrag zou Stojic verhogen met 1 miljoen gulden, met de bedoeling om het geld onderling te verdelen. Vanhove deed er niet aan mee. Hij zette Stojic aan de deur.

De eerste signalen over de praktijken van de makelaar kreeg Vanhove al een paar maanden eerder. In januari 1999 kwamen de hulptrainers René Verheyen en Hans Galjé naar hem toe met de enveloppen die ze van Stojic hadden gekregen. Het bestuur kende van toen af aan de feiten, het management kende de feiten en de hulptrainers kenden de feiten. Alleen toenmalig Brugge-trainer Gerets wist van niets, zo zegt hij. Gerets was daarmee zowat de enige in Brugge die, hoewel bevriend met Stojic, niet benaderd zou zijn door de makelaar. Sterker, Gerets zou als enige niet hebben geweten wat er aan de hand was.

Om Brugge-secretaris Jacques De Nolf te parafraseren, de kleine vissen hadden iets gekregen, maar de grote vis kreeg niets. En dat terwijl juist Gerets de beginnend makelaar op weg geholpen had. Hij had een belangrijke stem in de aankoop door Brugge van vijf spelers uit de stal van Stojic.

Twee weken geleden kreeg Gerets (vorig jaar overgestapt van Brugge naar PSV), naar eigen zeggen, voor het eerst te horen dat zijn vriend de makelaar volgens zijn voormalig collega's corrupt is. Wie dacht dat Gerets geschokt zou zijn, de banden met Stojic zou verbreken of openlijk zijn verontwaardiging zou uitspreken, had het mis.

Gerets ging in de verdediging. Hij zei niet te kunnen geloven dat Stojic enveloppen uitgedeeld had. En zelf had hij nóóit iets aangenomen. Gerets: ,,Ik mag hier ter plaatse sterven als ik daar ooit iets van heb geweten'' (Algemeen Dagblad). En Stojic zweerde ,,op het hoofd van mijn kinderen'' (de Volkskrant) dat hij geen enkele envelop had uitgedeeld.

Hoe goed was de relatie eigenlijk tussen Gerets en Stojic? De trainer zei tegen deze krant: ,,Ik heb vertrouwen in Stojic.'' Dat was vóór de commotie. Later zei Gerets tegen Omroep Brabant dat hij Stojic ,,niet tot zijn beste vrienden rekent''.

En Stojic? Tegen de Vlaamse krant Het Nieuwsblad/De Standaard verklaarde hij op 3 december vorig jaar: ,,Ik ben blij dat Gerets een vriend van mij is. Dat kan niet iedereen zeggen.'' Een jaar later, toen een al te nauwe relatie als ongewenst kon worden beschouwd, zei Stojic tegen de Volkskrant: ,,Neen. Wij zijn geen vrienden, maar we hebben wel dezelfde filosofie over voetbal en over het leven. We zijn eerlijk, recht door zee.''

Gerets geniet steun van PSV, onvoorwaardelijke steun. Zeker van voorzitter Harrie van Raaij. Hij deed en doet alle moeite om de twee transfers van PSV, waarbij Stojic betrokken was, los te koppelen van de voorkeur van de trainer.

Ook de rol van Van Raaij zélf staat inmiddels ter discussie. Brugge-directeur Vanhove verklaarde deze week dat hij Van Raaij en de toenmalige manager Frank Arnesen aan het begin van de transfer van Eric Addo gewaarschuwd had voor Stojic. Vanhove vertelde van het voorstel van de makelaar om de transfersom met 1 miljoen gulden te verhogen. De waarschuwing leidde niet tot boosheid in Eindhoven. Integendeel. Stojic – verbannen door Brugge – werd na de transfer van Addo door Van Raaij met een half miljoen gulden beloond. Overigens ontkent de PSV-voorzitter dat hij gewaarschuwd is door Vanhove.

Naar mate de vragen de afgelopen twee weken kritischer werden, slonk ook de openheid bij PSV. Het is nu steeds vaker `geen commentaar' en `we wachten het onderzoek in België af'. Zo ligt er de onbeantwoorde vraag welke makelaar er verdiende aan de transfer van Joegoslavische spits Mateja Kezman. PSV weigert de naam van het sportadviesbedrijf te noemen dat zo'n 1 miljoen gulden commissie kreeg. En trainer Gerets wil geen openheid van zaken geven over de inkomsten van zijn adviesbedrijf Sporting Consult NV.

Hoofdsponsor Philips heeft laten weten dat PSV de affaire zelf moet onderzoeken. Maar vooralsnog heeft Van Raaij geen opdracht gegeven tot een onafhankelijk accountantsonderzoek naar de boeken van Sporting Consult NV. Dat Gerets' medebestuurder in dat bedrijf (de man is ook de zaakwaarnemer van Gerets en van een tiental andere sporters) door de Belgische justitie verdacht wordt van oplichting, dat wist Gerets naar eigen zeggen niet.

De twee aankopen (samen 18 miljoen gulden) die PSV onder trainer Gerets via Stojic deed, blijken overigens geen succes. Addo speelde sinds zijn komst niet of nauwelijks vanwege aanhoudende blessures. Ook de Joegoslavische doelman Ivica Kralj zit op de reservebank. Hij is fit, maar overbodig geworden. Het laatste nieuws is dat PSV Kralj verkoopt of verhuurt aan de club waar Stojic hem vandaan haalde: Partizan Belgrado. Voor véél minder dan de 6 miljoen waarvoor hij door PSV gekocht is.