CAFEÏNE VERHOOGT KANS OP VROEGE MISKRAAM BIJ NIET-ROKERS

Cafeïne, het pepmiddel in koffie, thee en cola, kan in de eerste weken van een zwangerschap een spontane abortus opwekken. De kans daarop hangt af van hoeveel de aanstaande moeder gebruikt en of zij rookt. Zweedse onderzoekers vonden namelijk dat cafeïne alleen bij niet-rokende vrouwen de kans op een miskraam vergroot.

Een spontane abortus in de eerste drie maanden van de zwangerschap is bijna altijd terug te voeren op het optreden van een stoornis bij de aanleg van essentiële orgaansystemen. Meestal is de onderliggende oorzaak een chromosoomafwijking die bij de bevruchting ontstond, maar ook roken en toxische stoffen kunnen een miskraan veroorzaken.

Of, en in hoeverre cafeïne hierbij een rol speelt, is moeilijk vast te stellen. Zo is de inname moeilijk te bepalen, omdat het cafeïnegehalte van koffie per pot kan verschillen. Ook zijn er valkuilen: vrouwen kunnen in de eerste weken moe en misselijk zijn en om die reden minder koffie drinken: minder koffie is dan geen oorzaak maar gevolg.

De onderzoekers lieten 562 vrouwen uit Uppsala en omgeving die na zes tot twaalf weken een miskraam hadden door een verloskundige ondervragen over hun koffieconsumptie. Ook werd bloed afgenomen en werden cellen van de foetus gecontroleerd op chromosoomafwijkingen (New England Journal of Medicine, 21 december).

De vrouwen die een miskraam hadden, gebruikten significant meer cafeïne dan de vrouwen uit de controlegroep. Daarin zaten echter meer vrouwen die last hadden gehad van misselijkheid, braken en moeheid. Uit statistische analyses die meerdere kenmerken met elkaar in verband brengen, bleek dat roken een factor van belang was. Want alleen bij niet-rooksters nam de kans op een miskraam toe met het cafeïnegebruik. Vrouwen die minimaal zes koppen per dag drinken hebben twee maal zoveel kans als vrouwen die dagelijks maximaal één kop nemen. Bij rooksters is een dergelijk effect niet meetbaar: mogelijk omdat de negatieve effecten van roken die van cafeïne volledig overschaduwen, maar misschien ook omdat cafeïne bij rokers sneller wordt afgebroken. Het al dan niet voorkomen van chromosoomafwijkingen bij de foetus had geen noemenswaardige invloed op deze uitkomsten.