Turkse politie tegenover 400 gevangenen

Ruim 400 gevangenen in de Umraniye gevangenis in Istanbul bieden nog steeds weerstand aan Turkse paramilitaire politie die er een eind wil maken aan een hongerstaking uit protest tegen een gevangenishervorming.

Het dodental als gevolg van de dinsdag begonnen operatie tegen in totaal 20 gevangenissen, waarbij 5.000 gendarmes zijn ingezet, is gisteren opgelopen tot 23. In de gevangenis van Canakkale in West-Turkije, waar de gedetineerden zich gisteren overgaven, zijn twee lijken gevonden van gevangenen. Een derde gedetineerde overleed in het ziekenhuis. Het wordt steeds duidelijker hoe hard de strijd in de gevangenissen werd en wordt gevoerd. In Canakkale hadden de gevangenen zich verschanst in een grote vergaderzaal. Daar zouden zij de elektrische bedrading zo hebben veranderd dat de toegangsdeuren tot de zaal onder stroom stonden.

Volgens het dagblad Milliyet proberen de Turkse autoriteiten met megafoons de gedetineerden in de Umraniye-gevangenis te overreden zich over te geven. ,,Het leven is mooi'', roepen ze, en ,,Als je niet aan jezelf denkt, denk dan in ieder geval aan degenen die buiten staan te wachten''. De familieleden van gedetineerden klagen juist dat ze niet in de buurt van de gevangenissen mogen komen. Volgens de televisie beantwoorden de gedetineerden, vrijwel allen behorend tot extreem-linkse groeperingen, de oproepen echter met de kreet ,,Of de dood of de overwinning''.

De gevangenishervorming waartegen de gevangenen protesteren, komt erop neer dat de grote slaapzalen, waar soms 100 gedetineerden bivakkeren, vervangen worden door een cellensysteem. Inmiddels zijn, aldus de Turkse televisie, ongeveer 600 gevangenen overgebracht naar gevangenissen met een cellensysteem.

Mensenrechtenactivisten leveren scherpe kritiek op de interventie in de gevangenissen. Zij verwijten de regering dat zij al een bestorming aan het voorbereiden was op het moment dat zij formeel nog met de hongerstakers onderhandelde. Daarnaast hebben ze felle kritiek op het transport van gevangenen naar gevangenissen met een cellensysteem. Tijdens de onderhandelingen beloofden de autoriteiten te wachten met invoering van het cellensysteem totdat er een ,,consensus'' over de kwestie was.

De Turkse president Sezer heeft gisteren zeer tegen zijn zin alsnog een omstreden amnestiewet getekend. Hierdoor komt naar verwachting de helft van de Turkse gedetineerden op vrije voeten. Veel Turken zijn tegen de wet omdat, zoals iemand zei, ,,moordenaars in de gevangenis horen en niet op straat''. Volgens de Turkse televisie komen de eerste gevangenen vandaag al vrij. Hun vrijlating is echter voorwaardelijk. Sezer is een procedure tegen de wet begonnen bij het Constitutionele Hof. Als hij deze wint moeten vrijgelaten gevangenen weer terug naar hun penitentiaire inrichting.