Ik neem geen slachtofferrol aan

Op het raam staat: `RonalDjan, de weg van de krijger'. De naam van zijn winkeltje op de Amsterdamse Zeedijk past goed bij de Chinese tempel in de buurt, zegt Ronald Jan Heijn. ,,De weg, dat is het levenspad. `De krijger' slaat op mijn filosofie dat je nooit achterover kan leunen. Mijn bedrijf Oibibio is na acht jaar failliet gegaan maar ik neem geen slachtofferrol aan. Want niks is erg, als je je best maar hebt gedaan. Pijn en verdriet zul je hebben, maar eraan lijden – daar kies je zelf voor.''

Hij kan het weten. Op 1 januari 2000, zegt Ronald Jan Heijn, had hij een groot bedrijf (Oibibio), een huwelijk en een huis. Een jaar later is hij alle drie kwijt. Zijn vrouw ging bij hem weg en zijn huis aan het Vondelpark moest hij verkopen omdat het als onderpand gold voor de almaar groeiende hypotheek op het bedrijfspand van Oibibio.

Of hij persoonlijk ook failliet gaat, is nog onduidelijk. De erfenis van zijn vader, Gerrit Jan Heijn, heeft hij in elk geval tot de laatste cent opgemaakt. Hij woont nu op een woonschip en heeft het pandje op de Zeedijk kunnen huren omdat de leveranciers van esoterische boeken, CDs, documentaires en spelletjes hem blijven ondersteunen. Hij is niet ongelukkig, zegt hij. ,,Soms moet je loslaten – daarin is dit jaar een goede oefening geweest.''

Heijn blijft erbij dat Oibibio niet failliet hoefde te gaan. Het Oibibio-café, -theehuis, -sauna en -boekhandel trokken in Amsterdam een miljoen bezoekers per jaar. De (management) cursussen voor bedrijven, volgens de Oibibio-filosofie, liepen minder goed. ,,Toch heeft het concept zich bewezen in Amsterdam, de boomstam van het bedrijf was goed, we konden onszelf bedruipen.''

Maar ,,de takken van de boom zijn ontspoord'', zegt Heijn. Ofwel: de kosten van de nieuwe Oibibio-vestigingen in Nijmegen, Groningen en Roermond waren in 1999 te veel geworden ,,doordat een financiering er tussenuit viel''. Heijn kon zijn personeel en de huur steeds moeilijker betalen. Hij verhoogde telkens zijn hypotheek om de financiële gaten te dichten.

Hij voelt zich geen slachtoffer, maar Oibibio is volgens Heijn wel ongelukkig behandeld door de media, de politiek en uiteindelijk de geldschieters. ,,Er ging in 1999 een andere wind waaien richting Oibibio.''

Woningbouwvereniging Het Oosten, dat het Oibibio-pand van Heijn kocht en het aan hem verhuurde voor een zachte prijs, werd teruggefloten door de Tweede Kamer. ,,Terwijl woningbouwverenigingen overal aan commerciële organisaties verhuren''.

Heijn is ervan overtuigd dat het imago van Oibibio slechter werd dan het verdiende. ,,De financiële wereld wilde op een gegeven moment geen zaken meer met ons doen. Als er zo'n stofwolk rond je bedrijf ontstaat, dan kun je er niets meer aan doen – dan wórdt dat de werkelijkheid.''

Nu het stof is neergedaald, blijkt volgens Heijn dat er wel markt is voor spiritualiteit. Zijn winkel op de Zeedijk loopt goed, sinds de opening ruim drie maanden geleden. ,,Het is met Oibibio gegaan zoals met Bram Peper. Op een gegeven moment is íedereen die van belang is tegen je, zonder dat ze de feiten kennen. Daar kun je niet tegenop. Nu blijkt dat Peper niet wordt vervolgd, maar hij is wel zijn baan kwijt.''

Heijn werd dit jaar veertig. En het leven begint bij veertig, zegt hij. ,,Het fysieke Oibibio bestaat niet meer, de intenties en de geest leven voort. Ik ga gewoon verder.''

Dit is het vijfde deel in een eindejaarsserie.