Een kerstmaal in het BSE-tijdperk (1)

BSE, tot voor kort vooral een Britse aangelegenheid, is dit jaar definitief naar het Europese vasteland overgestoken. De ziekte van de `gekke koeien' heeft bij de consumenten de angst voor besmet rundvlees aangewakkerd. Is daardoor ook de tournedos van het kerstmenu verdwenen? Een rondgang langs de feesttafels in drie landen met grote BSE-problemen

Zelfs de geliefde Berlijnse Currywurst wordt nog volop verkocht bij de slagerij van Frank Epler. Vlak voor de feestdagen loopt zijn nering aan de Schönhauser Allee in de Prenzlauer Berg gesmeerd.

Nee, rundvlees wordt nauwelijks meer verkocht wegens BSE. Wild, varkensvlees en casseler rib des te meer. ,,En voor Kerst komen de meesten hier een mooie gans of een eend halen'', zegt Gaby, die al twintig jaar in de Oost-Berlijnse slagerij werkt.

Van angst voor vlees is bij Frank Epler weinig te merken. De omzet in zijn zaak is geen mark gedaald, ook al werd gisteren het vijfde geval van BSE in Duitsland bekendgemaakt. Tot voor kort pronkte Duitsland nog met het predikaat `BSE-vrij'. Maar nadat enkele weken geleden de eerste BSE-koe in Sleeswijk-Holstein werd ontdekt, stapelen de ziektegevallen zich op. Veel dieren blijken te zijn gevoed met plantaardig voer waaraan resten diermeel zijn toegevoegd. Staatssecretaris Erwin Jordan van Gezondheidszorg vreest ,,Franse toestanden'' en waarschuwt dat tientallen runderen besmet kunnen zijn.

Maar ook zonder rundvlees kunnen fijnproevers gelukkig worden, menen de Duitse chef-koks. De toprestaurants in Berlijn zijn bij hun kerstmenu's allemaal overgeschakeld op vis en wild. Karlheinz Hauser, topkok van het gourmet-restaurant Lorenz Adlon, ziet geen enkel gevaar voor het culinaire genot van zijn gasten. ,,Vroeger verkochten we dertig runderfilets op een avond, nu hooguit twee.'' Maar fazanten, duiven en patrijzen zijn een ,,dankbaar alternatief'' op de kaart.

De kersttip van de Duitse voedselgoeroe Dieter Johnsen van het Instituut voor Voedselonderzoek: reerug met vossebessen en aardappelklompjes, gans gevuld met appels en kastanjes of een blauwe karper in boter met rijst. ,,Zeer lekker en er zit veel vitamine C in.'' Maar worst met aardappelsla? Daarover heeft zelfs Johnsen z'n twijfels. Hoewel de tweeduizend daklozen in Berlijn al met een bord aardappelsla als kerstmenu gelukkig zouden zijn.