Matilda

Matilda is in het boek van Roald Dahl een verlegen meisje. Dat moest er in de film natuurlijk onmiddellijk uit. Verlegen kinderen, dat is iets voor de jaren vijftig. Voor andere culturen, maar niet voor een moderne film. Waar blijft de zo gewenste weerbaarheid als we verlegen kinderen in films toelaten? Als er één slecht rolmodel is, is het wel het verlegen kind.

En dus bouwden Danny DeVito (regisseur en acteur) en zijn scenarist Matilda om tot een zelfverzekerd wezentje. Het ideale type dat direct haar antwoord klaar heeft. Dat de wereld naar haar hand weet te zetten. Dat haar vader op vierjarige leeftijd de les leest over morele kwesties als het verkopen van ondeugdelijke tweedehands auto's. Ze is in één woord verschrikkelijk.

Het zou flauw zijn om dat het kindsterretje Mara Wilson allemaal aan te rekenen. De casting, de scenarioschrijver, de producent en de regisseur mag je het wel aanrekenen.

Ze hebben van Matilda een robot gemaakt, de hoofdrol verwaterd, vervormd en platgeslagen tot er bijna niks meer over was.

Matilda heeft namelijk heel wat om onzeker en verlegen van te worden. Ze groeit op in een probleemgezin, waar pa en ma alleen oog hebben voor zichzelf. Ze heeft telepathische kracht waardoor ze voorwerpen op afstand kan laten bewegen. En ze zit op school met een totalitaire Oost-Duitse kogelstootster die bonbons slikt in plaats van doping.

Matilda is een fabel; goed en slecht zijn direct te herkennen. De kogelstootster loopt in nazi-uniform en heet Bulstronk. Er is maar één goede volwassene en die heet juffrouw Honey. Vriendinnetjes op school heten Lavendel en Hortensia. En Matilda, die alles weet en alles doorheeft, treedt op in de rol van engel. Roald Dahl weet het door een donkere humor allemaal net verteerbaar te houden, DeVito heeft die gave niet.

Op een bepaalde leeftijd verliezen kinderen het vermogen om zich te identificeren met engelen. Kinderen die deze leeftijd nog niet bereikt hebben, zullen wel wat plezier beleven aan de stramme Matilda. Maar ook in de categorie engelen scoort Matilda door haar irritante betweterigheid aardig laag.

Matilda (Danny DeVito, VS, 1996), Net5, 20.30-22.15u.