Magie in een winkelstraat

Chinees goud, gelakte broodjes, levende vissen of skin whitener. Winkelen in Tropisch Rotterdam.

Het Tropisch Centrum van Rotterdam wappert fier in de kille herfstwind. Het banier met deze betiteling hangt op de West Kruiskade 76 voor de brillenwinkel van Hassan Aboe Safae. Niet zo maar een brillenwinkel, nee: in grote letters staat `Wereld Optiek' op de etalageruit. Wat is er zo `werelds' aan deze winkel? ,,Er is geen betere winkel op de wereld'', legt Hassan, opticien én optometrist, bescheiden uit. Voor een korte en goedkope wereldreis in eigen land is de Kruiskade zeer aan te bevelen. De meeste producten die we op deze kilometer tropen vinden, zijn redelijk geprijsd en de bijhorende cultureshock is gratis.

De kerk voor Chinese christenen op de Westersingel is gesloten. Niet noodzakelijkerwijs wegens gebrek aan belangstelling. Bij Hong Kong Gold & Jewelry op de West Kruiskade 8 vinden we diverse crucifixen van jade. Broederlijk liggen ze naast groene boeddha's en fijn gesneden quanyins, de godin van de genade. ,,Veel christenen'', zegt de verkoopster in hakkelend Nederlands. Het bijft onduidelijk of ze haar woorden besluit met een uitroep- of een vraagteken.

Veel wat bij de Wah Nam Hong Supermarkt op nummer 6 te koop is, verwijst naar nog onontdekte keukengeheimen. Nog niet eerder waren we in een zo ruim opgezette en reine, Chinese toko. Speciale vermelding verdienen de schappen met allerlei soorten, zo te zien zeer verse kroepoek. Chinese housemuziek begeleidt het winkelbezoek.

Voor vers gaan we naar de Chinese `groenten en vis specialist' een paar deuren verder, richting Henegouwerlaan. Daar staan beneden in de kelder grote bakken water met levende paling en vis. `Wang Uh', zegt een Chinese verkoopster, wijzend op iets dat naar adem snakt. De Chinese jongen die boven in het winkeltje staat en goed Nederlands spreekt, verontschuldigt zich. ,,Meneer, ik spreek net zo weinig van Chinees als u.''

Babylonisch, zonder tot spraakverwarring te leiden, is de menukaart op nummer 30, bij de afhaal-snackbar Cong's Place, waar Javaanse, Chinese en Surinaamse hapjes te koop zijn. Bloedworst, saté en gehaktbal bieden geen problemen, en steeds meer mensen weten wat petjil of bakkeljouw is. Bij de aanduiding `dynamite' op de spijskaart aarzelen we, juist omdat we menen te begrijpen wat ermee wordt bedoeld. De aankleding van de muur in dit sympathieke afhaal-eethuis laat zien in welke mate Rotterdam een smeltkroes is geworden. De kalender is in het Chinees, op de Muay Thai wedstrijdposter staan Marokkaanse namen en afbeeldingen van brede, Afro-Europese mannen en de flyer Carribean Night vertelt ons dat de muzikanten Louis Windzak en Erwin Bouterse meedoen.

Na de honger komt de lekkere trek en op goed geluk wijzen we in de banketbakker Mei Sum, West Kruiskade 34, op wat glanzend gelakte deegwaren. Ze kosten ƒ1,25 per stuk en er staan Nederlandse verklaringen bij: gevuld met zwarte ei; lotus pasta; rode en groene bonen vulling. De lo boh ping, met sesam en kokos, is zachtzoet en hartig tegelijk en zo smakelijk, dat hier prompt een plan tot terugkeer rijpt. Tegenover Mei Sum herhalen zich de Chinese verlokkingen bij St Anny Food met sesamballen, zoute deegstengels, zoete deegbroodjes en kleefrijstrollen. Ook hier kost alles ƒ1,25.

Dan toont de West Kruiskade enige tientallen meters lang het beeld van verval, waarmee deze straat en de belendende buurt zo lang is geassocieerd. Langs dichtgetimmerde huizen volgeplakt met afbladderende posters van voorbije feesten lopen magere jongens. Hun vale gezichten en onrustige blik in de ogen doen de voorbijganger beseffen dat dealers en junkies hier lang het straatbeeld bepaalden. Wanneer we in de Politie Toko aan de overzijde willen horen hoe het nu met de buurt gaat, treffen we een agent aan die haastig een gummiknuppel onder zijn tuniek stopt. ,,Ik moet even weg'', zegt hij, de deur achter zich dichttrekkend. ,,Een collega in nood'', en weg rent hij.

Niet de kleine criminelen, maar de Chinezen drukken nu een stempel op 't Tropisch Centrum van Rotterdam. En zij blijven verbazen. Bij dr. Hé, Eerste Middellandstraat 12B – ,,Hij heeft meer dan 150.000 patiënten genezen in de afgelopen 20 jaar'', meldt de folder – kunnen kwetsuren, huidbeschadigingen, verstuikingen of inwendige klachten worden verholpen met oude, oosterse technieken als: moxibustion en therapie `van kruiden met ion gelijkstroom'.

Na een kort bezoek aan de Surinaamse Super Malik (nr. 54), waar tientallen zwarte pruiken aan de muur hangen, potjes fade cream en skin whitener achter glas staan en gedroogde vissen op de toonbank liggen, wordt het tijd om over te steken. Op de ruit van De Witte Lotus lezen we het bericht: Verkoop en reparatie van Surinaamse sieraden, Eerste Middellandstraat 33, `Gouden tanden in 15 modellen en 3 maten'. Maar de laatste stap op de ladder van de verbazing moet nog komen.

Nog ongenoemd zijn de vele, kleurrijke sari-winkels in deze straat. In de winkel van R.Sharma `Importer of all kinds of sarees, fashion garments, western dresses, imitation jewellery, sandals & purses' hangen kleurenfoto's van `trouwstoelen', baldakijnen van linten en bonte doeken. Waarschijnlijk bedoeld voor bruid en bruidegom. Helaas kan de jonge verkoopster geen uitsluitsel geven, zij is Joegoslavische. Misschien dat Lachmansingh's, eerste Middellandse straat 27B, ons meer kan vertellen. Maar hier geraken we in de overtreffende trap van verbazing.

De Indiase olifantengod Ganesj staat op de toonbank naast een Mariabeeld. Mala's hangen aan de muur en Kali, omhangen met een ketting van mensenhoofden, staat met één voet op een slachtoffer. Hij is gemaakt van zwart marmer en mag de winkel verlaten voor ƒ2.500. De aanwezigheid van Ganesj, Kali, Hanuman in een Indiase winkel verbaast niet, dat doen wel de flessen met kaarsen en de spuitbussen die onopvallend in een kast staan. Zij dragen opschriften als: gambler spray of money drawing.

Een stapel boeken geeft aan dat het hier gaat om een tak van religie waarover we weinig weten. Candle burning magic, a spellbook of rituals for good and evil. Op een zakje wierookkruiden staat waarvoor ze dienen: `To chase away the devil'. Er zijn poppetjes van heiligen en stapels tarotkaarten. Volgens de verkoopster worden ze gekocht door mensen uit het Caraïbisch gebied. Die moeten dan wel bemiddeld zijn, want een ogenschijnlijk flodderig `altaartje' kost ƒ325. Het zijn magische bezweringen, amuletten en toverformules die opgang doen in het Santeria geloof. ,,Nee, geen Voodoo'', zegt de verkoopster. Maar de twijfel is gezaaid, in Tropisch Rotterdam.