Felle kritiek in Israël op actie Peres

De kandidaatstelling van de 77-jarige ex-premier Shimon Peres voor het premierschap heeft vanmorgen buitengewoon felle kritiek uitgelokt in Israël.

Minister van Buitenlandse Zaken Shlomo Ben Ami beschuldigde Peres bijna van verraad omdat hij de poging van premier Ehud Barak in gevaar zou brengen om nog tijdens de ambtstermijn van president Clinton tot een vredesregeling met de Palestijnen te komen. Ben Ami leidt de Israëlische delegatie tijdens de zeer intensieve vredesbesprekingen met Palestijnse onderhandelaars in de VS. Hij liet zich vanmorgen overigens voorzichtig optimistisch uit over de kans van slagen van deze vredespoging, waarin Clinton weer een zeer actieve rol speelt.

Ben Ami zei vanmorgen in een radiovraaggesprek dat Peres' actie een ,,heel ernstige zaak is terwijl wij hier met de hulp van Clinton vrede maken''. Volgens Ben Ami wekt Peres bij de Palestijnen de verwachting dat ze van hem als premier meer kunnen krijgen dan van Barak. Hij ontkende dat Clinton Barak in het vredesproces de helpende hand reikt om Peres ervan te weerhouden voor de zesde keer een gooi te doen naar het premierschap dat hij nimmer in de stembus heeft gewonnen.

Na dagen mysterieus zwijgen stelde Peres zich gisteravond onder de invloed van voor hem gunstige opiniepeilingen in het openbaar kandidaat voor het premierschap. Peres is ervan overtuigd dat hij begin februari betere kansen heeft dan Barak om Likudleider Ariel Sharon te verslaan. De linkse Burgerrechtenpartij van Jossi Sarid moet zijn kandidatuur echter nog steunen, en dat is onzeker. Voordat Peres zich kandidaat stelde herkoos zijn Arbeidspartij, in demonstratieve afwezigheid van Peres, Barak vorige week tot partijleider. Om toch de benodigde tien handtekeningen van parlementsleden te verkrijgen om kandidaat te kunnen zijn heeft Peres de Burgerrechtenpartij, die tien zetels heeft, gevraagd zijn kandidatuur te steunen. Sarid liet vanmorgen echter duidelijk uitkomen er weinig voor te voelen de ruzie tussen Barak en Peres in zijn partij te laten uitvechten. Schrijvers van groot moreel gezag als Amos Oz en A.B. Yehosjuha zullen vanavond de Burgerrechtenpartij smeken niet achter Peres maar achter Baraks vredesinitiatief te blijven staan. Peres moet echter volgens hen wel in de voorhoede van het vredesproces staan. Barak heeft volgens Radio Israël voorgesteld met Sarid en Peres een vredesteam te vormen.

Vandaag schrijven publicisten dat Peres kennelijk alleen in opiniepeilingen gelooft als ze hem gunstig zijn gezind zijn. ,,Hij is er dronken van geworden'' schreef Ha'aretz.

Politici uit de Arbeidspartij herinneren er vandaag aan dat Peres weer een keer zijn partij met zijn tomeloze ambitie verscheurt. Wijlen Yitzhak Rabin ondermijnde hij zodanig dat deze daarover een zelfs een boekje schreef. Pas na de eerste Palestijnse intifadah verzoende Peres zich met het leiderschap van Rabin. Zoals Peres een persoonlijke vete tegen Rabin uitvocht, zo staat hij tegenover Barak. Hij heeft daar op zich goede redenen voor. Barak heeft Peres na zijn grote zege in het voorjaar van 1999 tot in het diepst van zijn ziel vernederd. Peres, de bejubelde staatsman, bekroond met de Nobelprijs voor de Vrede (met Rabin en Arafat voor Oslo), wist tot het laatste moment niet welk portefeuille hij van Barak zou krijgen. Tenslotte bedacht Barak voor hem de weinig betekenende portefeuille van regionale ontwikkeling. Barak sloot Peres en zijn vredesequipe daarna volledig buiten het vredesproces met Arafat en liet niet na hem voortdurend te laten voelen wie de baas is.