DEFINITIE

Wat is een levenslied? Voor de een is dat een lied van Willeke Alberti, voor de ander een tekst van Acda en de Munninck. Bij een optreden van André Hazes staat de hele zaal mee te brullen, terwijl de liedjes van de inmiddels overleden Jules de Corte in alle rust beluisterd moeten worden.

Van Dale geeft in het Groot Woordenboek der Nederlandse Taal de volgende omschrijving van levenslied: ,,Lied waarin gewoon-menselijke dingen (met accent op het droevige, sentimentele of melodramatische) worden bezongen en al of niet een bepaalde levens- of maatschappijbeschouwing tot uitdrukking komt.''

De smartlap, die door Van Dale als synoniem van het levenslied wordt genoemd, wordt omschreven als: ,,Sentimenteel lied, (ongunstig) levenslied met vals sentiment.''

Het levenslied schetst in schrille tinten een treurig lot. Impliciet komt het daartegen in het geweer, maar nooit met zoveel woorden, aldus recensent Henk van Gelder in zijn beschouwing over het levenslied. Volgens tekstschrijver Peter Blanker, die jarenlang cursussen heeft gegeven over het levenslied, gaan deze liederen ,,over de grote thema's die iedereen bezighouden, zonder rekening te houden met de rang of stand van een persoon''.

De opbouw is veelal eenvoudig: drie coupletten, drie refreinen en de tekst heeft bijna altijd een moraal. Het grote verschil tussen levenslied en smartlap is volgens Blanker dat de laatste meestal in de derde persoon wordt geschreven, gaat over het leed van een ánder, terwijl het levenslied meestal over (het leven van) de zanger zelf gaat.