De superjumbo

IN DE LUCHT dreigt er eveneens een Europees-Amerikaans conflict. Airbus, het Europese consortium van Franse, Duitse, Britse en Spaanse vliegtuigbouwers, heeft deze week aangekondigd voldoende orders te hebben ontvangen voor een megatoestel om met de productie te beginnen. De A380 wordt het grootste vliegtuig ter wereld, in staat om tussen de 555 en zevenhonderd passagiers intercontinentaal te vervoeren. Deze superjumbo kan meer passagiers vervoeren dan de grootste Boeing, heeft een verder bereik en een lager brandstofverbruik. Met dit imposante toestel, dat in 2006 commercieel zal vliegen, dreigt Europa de hegemonie van de Verenigde Staten in de wereldwijde vliegtuigmarkt te doorbreken.

De Amerikanen zijn gealarmeerd. Boeing is Amerika's grootste afzonderlijke exporteur en verlies van hegemonie in de vliegtuigmarkt zou een politieke, economische en psychologische klap van jewelste zijn. President Clinton heeft al gedreigd dat hij de financiering van de mega-Airbus bij de Wereldhandelsorganisatie (WTO) aanhangig zal maken en de Europeanen hebben hem lik op stuk gegeven door met een tegenactie te dreigen.

IN 1992 hebben de VS en de Europese Unie een akkoord gesloten over de wijze van financiering van de civiele vliegtuigbouw. Dat akkoord kwam tot stand na jarenlange verwijten over en weer. Europa beschuldigde de VS van subsidiëring van Boeing via militaire en ruimtevaartcontracten. De Verenigde Staten klaagden over de Europese staatssteun aan de bedrijven die in het Airbus-consortium participeerden. De ingewikkelde juridische structuur van Airbus maakt de ware omvang daarvan onzichtbaar voor buitenstaanders.

DE VLIEGTUIGINDUSTRIE heeft zo'n grote economische en strategische impact, dat overheidsbetrokkenheid op zichzelf onomstreden is. Volgens Airbus voldoet de staatssteun bij de ontwikkeling van de A380 aan de afspraken van 1992. Boeing zal wel met een antwoord op de Europese uitdaging komen. Maar een opleving van de transatlantische handelsconflicten over de superjumbo moet vermeden worden.