Bal der eenzamen

In het eerste-klasrijtuig van de Thalys zat ik onlangs tegenover twee jonge managers. De een tikte driftig op zijn laptop en schold voortdurend tegen een niet nader geïdentificeerde tegenstander op zijn scherm. Zweetdruppels parelden op zijn voorhoofd. Eerst meende ik nog dat hij een computerspel speelde, waarbij je met een laserkanon zoveel mogelijk buitenaardse monsters moest vernietigen. Maar toen ik me op tactvolle wijze vooroverboog om zogenaamd iets uit mijn jaszak te halen, zag ik dat hij worstelde met digitale staafdiagrammen die ongetwijfeld `omzet' vertegenwoordigden. Naast hem zat een vrouwelijke branchegenoot, die om de vijf minuten een mobiel telefoongesprek voerde waarbij ze schreeuwde over targets die gehaald moesten worden. Het was vrijdagmiddag. De beurzen hadden hun poorten nog niet gesloten. Het financiële leven kent nu eenmaal geen arbeidstijdverkorting.

De man en de vrouw waren nog geen dertig jaar oud. Toch viel me op dat ze er ondanks hun dynamische activiteiten en tomeloze omzetdrang moe en afgepeigerd uitzagen. En ze hebben nog zo lang te gaan in het jachtige zakenleven, dacht ik, waarna ik me tevergeefs op mijn boek probeerde te concentreren.

Gelukkig is er voor de twee managers uit de Thalys in de afgelopen jaren veel bedacht om hun aardse zorgen wat te verlichten. Zo komen de kleermaker en de stomerijbediende tegenwoordig al op kantoor langs en kun je je boodschappen per e-mail doen. Ook zijn er organisaties die je vrijetijdsbesteding verzorgen. Want waar moet je heen als je na een dag staafdiagrammen maken, vergaderen, mobiel bellen en vooral stressen uitgeput thuiskomt en nog iets wílt. Ze hebben je tenslotte ooit wijsgemaakt dat er meer in het leven is dan alleen maar werken, en zoveel tijd rest je niet na een dag omzet draaien.

Een van die servicebedrijven voor het hogere geluk is Première, dat vanuit een kantoor in de wijk De Pijp `je netwerk voor na vijven' regelt. Nieuwe mensen ontmoeten, naar theater, museum of restaurant gaan, een strandwandeling maken of een klimwand bestijgen, je hoeft het zelf niet meer te bedenken en te regelen, het wordt allemaal voor je gedaan. Bovendien doe je het niet in je eentje, want Première zorgt voor een passend netwerk van min of meer gelijkgestemde leeftijdgenoten.

,,Mensen bouwen hun sociale leven heel anders op dan vroeger'', zegt Première-directeur Annemarie de Raadt. ,,Toen lag het allemaal veel meer vast. Zo ben ik zelf opgegroeid op een dorp: je ging naar catechisatie en de korfbalvereniging, en dan kon je ook nog naar de Oranjevereniging. Tegenwoordig is bijna niemand meer langdurig lid van zo'n club.''

Het zal niemand verbazen dat Première veel alleenstaanden aantrekt, al is die status geen vereiste voor het lidmaatschap, want er zijn ook leden met een partner die niet van uitgaan houdt. De Raadt geeft echter toe dat het de meesten te doen is om meer dan alleen wat gezelligheid, een goed gesprek of een spannende survivaltocht in de Ardennen. ,,Maar het is leuker dan relatiebemiddeling, want je vergroot het aantal kanshebbers'', zegt ze.

De netwerkclub richt zich op de hoger opgeleiden tussen de dertig en de vijfenveertig jaar in de Randstad, die eens wat anders willen dan omgaan met hun vertrouwde wereldje van collega's en vrienden. En juist dat is het geheim van het succes. De Raadt: ,,Ook al ken je elkaar niet, dan blijkt toch dat het hartstikke leuk is om een avond op stap te gaan met een groep onbekende mensen.''

Voor 350 gulden per jaar krijgen de inmiddels zeshonderd leden van Première maandelijks de Première-agenda toegestuurd en kunnen ze zich opgegeven (schriftelijk of per e-mail) voor de georganiseerde activiteiten. Zo kon je de afgelopen weken met een boswachter het bos in om je te laten uitleggen hoe herten, hazen en konijnen de winter doorkomen en was er een etiquettediner waar je kon leren hoe je je vork en mes vasthoudt en een kip eet zonder te druipen. Aanstaande zaterdag is er zelfs een workshop `grappenmaken', zodat je op je werk in het vervolg met groot succes de paljas kunt uithangen. In januari kun je ook nog eens alles te weten komen over neonverlichting (borrel achteraf) en is er een schaatsmiddag op de Jaap Edenbaan (stamppot achteraf). Verder bestaat er ook nog een aantal SubClubs, waarmee je kunt wandelen of naar het museum gaan. Bij al die activiteiten staat het gemak van de leden voorop. Je zou bijna denken dat er geen alternatief bestaat voor alleenstaanden die een avondje uit willen. De Raadt is nog altijd enthousiast over haar netwerkclub. ,,Stel je leest een recensie van de nieuwe show van Freek de Jonge in de krant en probeert kaartjes te krijgen'', zegt ze. ,,De telefoon van het theater is de hele avond in gesprek en uiteindelijk blijkt alles uitverkocht. Wij schatten nu in hoeveel van onze leden naar Freek willen en hebben dan al kaartjes in huis.''

Organisaties als Première danken hun bestaan aan het feit dat sommige werkende mensen zo'n krankzinnig druk leven leiden dat ze geen energie meer hebben om zelf te bepalen wat ze in hun vrije tijd willen doen. Ze willen op hun wenken bediend worden en niet in onzekerheid verkeren of het wel lukt om morgen een kaartje voor een bepaald concert te krijgen of dat er iemand met hen uit eten wil. Ook denken ze voortdurend dat ze iets móeten, dat cultuur en natuur verplichte nummers zijn op het repertoire van de moderne mens, dat er meer is in het leven. Maar waaruit dat meer bestaat weten ze niet. Ze hebben het niet geleerd, noch op school, noch van hun ouders of collega's. Je kunt hun dan ook van alles voorschotelen. Want waar niemand zelf kan kiezen, doet smaak er niet toe. De grote vraag is dan ook of je nog echt kunt genieten van die `gezellige' avondjes met vreemden. In het ergste geval kun je in de bioscoop of het Concertgebouw altijd gaan slapen.