Stenz is allrounder van het beste soort

Soms moet een vertrouwd patroon wordt doorbroken om tot een zinvol, nieuw verband te komen. Een publiek in deze donkere dagen naar huis sturen met de Vierde symfonie van Sibelius somber in het hoofd nagalmend? Een uiterst slecht idee, vindt dirigent Markus Stenz. Stenz is deze week te gast is bij het Nederlands Philharmonisch Orkest, en stelde daartoe een programma samen waarin Sibelius' enerverende symfonie tegen alle programmeerconventies in voorafging aan het Tweede vioolconcert van Mendelssohn en Strawinsky's Jeu de cartes.

Stenz maakt met dit concert zijn debuut bij het Nederlands Philharmonisch Orkest, maar was eerder te gast bij het Rotterdams Philharmonisch Orkest, Residentie Orkest en Concertgebouworkest, waar hij onder meer succesvolle concerten leidde met werken van Hans Werner Henze.

Zijn afiniteit voor Henze ten spijt, is Markus Stenz een allrounder van het beste soort, die ook bij deze eerste kennismaking in staat bleek het Nederlands Philharmonisch Orkest op te stuwen tot haar beste spel. Stenz' visie op Sibelius' Vierde symfonie getuigde van overwicht over de complexe opbouw van de partituur. In zijn symfonie perst Sibelius met de ene hand tranen uit het hart, om vervolgens met de andere hand meteen de troostende zakdoek aan te reiken. Somber versluierende nevelen, koddige dansen en meeslepende climaxen – Stenz belichtte alle facetten zonder het geheel te versplinteren, en ging het Nederlandse Philharmonisch Orkest voor in subtiel, stralend en stevig spel.

Met zijn integere, tussen driest zwiepen en volstrekte stilstand laverende aanpak, bood Stenz ook soliste Elisabeth Batiashvili de ruimte in Mendelssohns Vioolconcert op. 64. Batiashvili wist zich met de geboden vrijheid uitstekend raad. Zij maakte indruk met een volle, ronde toon, een moeiteloze invulling van de virtuoze passages en elegant lyrisch spel in het Andante. Wie zo jong al in staat is tot een zo ontspannen sprankelende podiumuitstraling en die bovendien paart aan een frisse maar gerijpte visie op een overbekend stuk ijzeren repertoire, is meer dan alleen een belofte voor de toekomst. Strawinsky's ballet Jeu de cartes vormde daarna een luchtig sluitstuk, waarin Stenz zich opnieuw bewees als een dirigent die met aristocratische ingetogenheid scherts, zwier en instrumentaal geweld overtuigend gestalte geeft.

Concert: Nederlands Philharmonisch Orkest o.l.v. Markus Stenz m.m.v. Elisabeth Batiashvili

(viool). Werken van Sibelius, Mendelssohn en Strawinsky. Gehoord: 19/12 Concertgebouw, Amsterdam. Herh.: 20/12, aldaar.