Pril optimisme in Utrechtse politiek

Het nieuwe college van de stad Utrecht nadert voltooiing. In de onderhandelingen geeft Leefbaar Utrecht blijk van enig realisme.

,,Hebben jullie vertrouwen in dit college?'' De Utrechtse PvdA-fractieleider Hans Spekman kijkt nederig het zaaltje rond in verzorgingsflat `Huis aan de Vecht'. De 41 aanwezige leden moesten gisteravond bepalen of de PvdA de komende vijfenhalf jaar bestuursverantwoordelijkheid gaat dragen. ,,Ik heb geen zin om daar nu over te stemmen'', zegt een vijftiger in een paarse trui op de eerste rij. ,,Dan houd ik een kater over aan deze avond.''

Spekman zakt wanhopig terug in zijn stoel. Alsjeblieft geen gezeur nu. Hij is net terug van de 37-ste onderhandelingsdag: met goed nieuws. Leefbaar Utrecht, PvdA, CDA, VVD en de Vleutense partij Burger en Gemeenschap hebben een coalitie gevormd, alleen de wethoudersposten moeten nog worden verdeeld. Wees blij!

Over de inhoud van het akkoord laat hij zich in oppervlakkige bewoordingen uit. ,,Hoe kan ik een gefundeerd oordeel geven als ik niet alles te horen krijg?'' vraagt een jonge man. ,,Wat is dan de status van deze vergadering?''

Dat Spekman succesjes heeft geboekt in de onderhandelingen, geloven ze wel. Er komt meer sociale woningbouw in Utrecht, meer politie en cameratoezicht op straat. Er worden wijkraden opgericht en wijkwethouders aangesteld, er komt goed onderdak voor drugsverslaafden. Stuk voor stuk onderwerpen waarover vrij snel overeenstemming tussen de onderhandelende partijen was bereikt.

Maar inspraak is inspraak. De PvdA-achterban wil precies weten hoe de verkeerschaos in en om Utrecht de komende collegeperiode wordt opgelost. Twee van de vijf files in Nederland staan bij Utrecht. De Vinex-wijk Leidsche Rijn is slecht bereikbaar, de binnenstad ligt al anderhalf jaar open omdat er een busbaan wordt aangelegd. Daarom heeft de lokale protestpartij Leefbaar Utrecht de gemeenteraadsverkiezingen vorige maand met veertien zetels gewonnen. Mede daardoor heeft de PvdA twee zetels verloren en heeft ze er nu nog zeven over.

De vergadering wordt geschorst en na vijf minuten in beslotenheid voortgezet. Informatie over de busbaan, de bereikbaarheid van de stad en het grootschalige Utrecht Centrum Project (UCP) – de renovatie van het station en Hoog Catharijne – is nog geheim.

Leefbaar Utrecht heeft vóór de verkiezingen het gemeentelijk beleid juist op die onderwerpen voortdurend afgekeurd. De partij beloofde de busbaan weer te zullen afbreken en huisingenieur en gemeenteraadslid Wolfgang Spier ontwierp zelfs een alternatief UCP-plan. Geen massale kantoorbouw meer en er moest weer water komen in de Catharijnesingel.

De vraag is: hebben de partijen die zo graag een coalitie willen vormen met Leefbaar Utrecht ingestemd met deze alternatieven? Raadslid Spier vertelde gisteren aan de lokale zender Kanaal 9 dat hij delen van de betonnen busbaan wil laten vervangen door asfaltbestrating. Asfalt zou duurzamer en betaalbaarder zijn. VVD-wethouder en onderhandelaar Jan van Zanen zegt dat er ,,niet van alles wordt gesloopt''. Maar hij geeft toe dat er op sommige plekken van de Hoogwaardig Openbaar Vervoer-baan wel wat wordt vervangen.

,,Er kan worden doorgewerkt aan de aanleg, maar sommige besluiten worden in een later stadium genomen.'' Het Utrecht Centrum Project gaat minder kantoren herbergen dan was afgesproken (oorspronkelijk 330.000 vierkante meter) en er worden `aanpassingen gepleegd'. De Catharijnesingel wordt weer een gracht zoals begin jaren zeventig en het concertpodium Tivoli verhuist naar muziekcentrum Vredenburg.

Vier van de zeven zittende wethouders nemen deze week afscheid en daarmee vertrekt het politieke establishment in Utrecht. De meeste collegeonderhandelaars hebben weinig politieke ervaring. Van Zanen noemt de coalitie `een speels geheel, niet dogmatisch'.

,,Leefbaar Utrecht heeft gewonnen, dus is haar invloed duidelijk merkbaar in het beleid. Iedereen heeft veel moeten slikken.'' Over één ding is de VVD-bestuurder tevreden. Leefbaar Utrecht is de afgelopen weken het realisme en de urgentie van de grote infrastructurele projecten in gaan zien. Dat stelde ook de wantrouwige PvdA-achterban gerust. Die gaf gisteravond uiteindelijk zijn vertrouwen aan de coalitie.