Japan wacht een `wild' jaar

Voor de vijfde achtereenvolgende dag sloot de Nikkei vanmorgen op verlies. Japan gaat een `wild' jaar tegemoet.

Te midden van groeiende waarschuwingen over een verdere terugval van de Japanse economie is de Tokiose beursindex vandaag onder de 14.000 punten gezakt. Dit is de laagste koers sinds maart 1999 en ruim een kwart lager dan de koers begin dit jaar.

De Japanse economie gaat ,,een wild, maar zeer creatief jaar tegemoet'', schreef econoom Robert Feldman van effectenhuis Morgan Stanley Dean Witter in Tokio gisteren in een vooruitblik. Waarschuwingen over een nieuwe crisis voor Japan worden de laatste tijd sterker en Feldman is geen uitzondering. Japan was de eerste helft van dit jaar in het stadium van ,,zelfingenomenheid'' terechtgekomen, meent Feldman, na het overleven van de financiële crisis van 1998 waarin een reeks financiële instellingen failliet ging. Politici zijn weer in zichzelf gekeerd, hervormingen laten op zich wachten en het volgende stadium zal wederom crisis zijn.

Econoom Takanori Mizuno meent dat de komende crisis de zwaarste zal zijn van de reeks crises die Japan het afgelopen decennium elke drie jaar heeft meegemaakt. Mizuno legt de schuld daarvoor bij de financiële instellingen die volgens hem nog steeds evenveel oninbare leningen meezeulen (40 biljoen yen, 870 miljard gulden) als in 1995, toen het ministerie van Financiën dit cijfer voor het eerst bekendmaakte. Ook al schrijven banken forse bedragen af aan oninbare leningen, dit wordt direct aangevuld door de schulden achtergelaten door nieuwe, grote faillissementen als warenhuis Sogo, een reeks levensverzekeringsmaatschappijen en afgelopen weekeinde weer een aantal lokale kredietcoöperaties.

De zwakke financiële sector waar niemand beslissend ingrijpt, is het grootste probleem voor de Japanse economie, meent Mizuno, al zal dat probleem komend jaar niet langer te ontwijken zijn. Mizuno voorspelt ,,revolutionaire en heftige veranderingen'' in 2001. Analist James Fiorillo van ING Barings is een tikje voorzichtiger. Hij stelt dat weliswaar ,,de bedreigingen voor de banken talrijk zijn en de argumenten voor een nieuwe financiële crisis overtuigend'', maar dat desondanks ,,een nieuwe bankencrisis onwaarschijnlijk is''. De overheid zal volgens hem achter de banken blijven staan. Alleen als de ontwikkelingen in de VS echt de verkeerde kant uit gaan dan is volgens Fiorillo ook in Japan alles mogelijk.

Ondanks al deze waarschuwende geluiden stelde het Japanse Economisch Planbureau gisteren dat Japan komend begrotingsjaar (lopend van april tot en met maart) een groei van 1,7 procent zal bereiken. Hoger dus dan de groei van 1,2 procent die het lopende begrotingsjaar volgens het planbureau te zien zal geven omdat er nog steeds sprake is van ,,duurzaam herstel''.

Om dit groeiscenario te realiseren presenteerde de Japanse minister van Financiën, Kiichi Miyazawa, vandaag een budget met opnieuw een fors financieringsgat voor het komende jaar. ,,Ik zal de geschiedenis ingaan als de minister van Financiën die een enorme schuld achterlaat'', zei de 81-jarige Miyazawa vandaag gelaten voor de televisiecamera's. Japan heeft met 640 biljoen yen (zo'n 14.000 miljard gulden) de grootste publieke schuld onder de geïndustrialiseerde landen.