Florida hervat oude traditie: stemmen tellen

Een aantal media-organisaties is alsnog begonnen met het tellen van omstreden stembiljetten in Broward, een van de kiesdistricten in Florida waarop Al Gore zijn hoop had gevestigd. Maar hoe moet een biljet met een lichte indeuking, of een half loshangend prikrondje worden beoordeeld?

In Florida is een traditie hervat die volgens de Democraten in onbruik was geraakt: de stemmen worden weer geteld. Maar nu tegen betaling. Het eerste kiesdistrict dat meewerkt rekent 300 dollar per uur voor de moeite.

Het lijkt al weer lang geleden, maar er was een tijd dat de Democratische kandidaat voor het presidentschap van de Verenigde Staten hoopte dat hij kon winnen door niet-getelde stemmen in Florida te laten tellen. Broward was een van die kiesdistricten waar de Democraten hun hoop op hadden gevestigd.

Het liep anders. Het hoogste gerechtshof in het land riep de hertelling een halt toe en de Republikein Bush won Florida, en daarmee het presidentschap. Gisteren ging hij in Washington op bezoek bij de vertrekkende president Clinton én de man die hij in Florida versloeg, vice-president Gore. Het laatste gesprek duurde maar een kwartiertje. Het eerste leek gezelliger; over de inhoud is weinig meer verteld dan dat buitenlandse zaken en het bestieren van het Witte Huis waren besproken.

In Fort Lauderdale intussen, de hoofdplaats van Broward county, begon men maandag in een betonnen pakhuis langs het spoor de 6.600 stembiljetten te bekijken die model stonden voor Al Gore's hoop in Florida. Het zijn de zogenaamde undervotes, prikkaart-stembiljetten waar de machine geen enkele keuze voor president op heeft kunnen ontwaren.

Deze keer is de belangstelling van het publiek nihil. De uitkomst van de verkiezingen wordt er niet meer door veranderd. Nu zijn het een aantal kranten (The Miami Herald, The New York Times, The Washington Post, The Los Angeles Times, The Wall Street Journal, The Chicago Tribune), het persbureau Associated Press en de juristengroep Judicial Watch, die de geschiedenis een handje willen helpen. Florida kent een ruime Wet Openbaarheid van Bestuur. Stembiljetten zijn documenten die er onder vallen.

Het doel leek eerst: er achter te komen wie de verkiezingen echt heeft gewonnen. Intussen is wel duidelijk dat het zo eenvoudig niet is. Hoe moet een stembiljet met een lichte indeuking, of een half loshangend prikrondje worden beoordeeld? Dat was ook het probleem van de rechters in Florida en Washington.

Voorlopig proberen de aanwezige nieuwsorganisaties het eens te worden over het idee dat volgens iedere gehanteerde norm wordt geteld. Zodat er een uitslag per criterium uitkomt. Sommige media willen in alle kiesdistricten tellen, andere willen dat ook de stembiljetten waarop twee of meer presidentskandidaten zijn ingeprikt worden geteld, de zogenaamde overvotes.

Een poging om het proces enig extra gezag te geven, is mislukt. Alle gerenommeerde accountantsfirma's, die zijn gevraagd de telling te verrichten, hebben voor de eer bedankt. De kranten moeten het zelf doen, tenzij een universiteit er een afstudeerproject van maakt. Niemand mag intussen de historische biljetten aanraken. De ambtenaren van Broward houden de prikkaarten geduldig omhoog. Tegen een uurtarief dat iets onder dat van de accountants ligt.