CDA voelt zich kiplekker onder paarse kritiek

Het CDA heeft weinig vrienden, maar die constatering leidt bij de christen-democraten louter tot vermaak.

Het CDA is melaats. De paarse partners PvdA en VVD roepen dezer dagen om het hardst dat ze de christen-democraten mijden.

Kritiek één: Het CDA heeft geen standpunten. ,,Ik heb me echt verkeken op de leegte van het CDA'', zei PvdA-minister Klaas de Vries gisteren in Trouw. Kritiek twee: Het CDA heeft geen goede leider. ,,Jaap de Hoop Scheffer mist de authenticititeit van een politiek leider'', zei VVD-minister Jorritsma vorige week in Elsevier.

Beide paarse ministers stellen de diagnose dat het CDA ,,niet op orde is'' en vragen ze tegelijk af of het ooit nog anders wordt. Klaas de Vries is daarbij nog de voorzichtigste. Hij schrijft het christen-democraten niet af, maar ,,dan is het wel nodig dat het CDA binnen anderhalf jaar terug is''. Jorritsma is definitiever. Zij rekent al met de continuering van de zittende coalitie. ,,De kans is buitengewoon groot dat Paars zichzelf opvolgt''.

Het aplomp waarmee PvdA en VVD zich dezer dagen afkeren van het CDA is in zekere zin schijn. In werkelijkheid knijpen beide paarse partners hem. Ze knijpen hem met name voor het idee dat ze bij de verkiezingen van 2002 alleen maar voor elkaar kunnen kiezen. Zowel PvdA als VVD zouden het CDA graag als een mogelijk alternatief achter de hand hebben.

Want, om maar een paar kleine ongemakken te noemen. Zo moeten ze er bij de VVD niet aan denken dat ze de paarse samenwerking voort moeten zetten met een PvdA waarvan niet Kok, maar Melkert de baas is. En voor de PvdA ligt het nog eenvoudiger. Zo moeten de sociaal-democraten niet aan denken dat de VVD de grootste partij wordt, want dan haken de sociaal-democraten af. Knecht zijn onder een liberale baas is voor PvdA'ers vooralsnog onbestaanbaar.

En dan gaat het nog niet eens over de grote dossiers waarover beide partijen het hartelijk met elkaar oneens zijn, zoals het nieuwe zorgstelsel, de WAO en het rekeningrijden.

Bij het CDA vermaken ze zich voorlopig vooral om de heftigheid waarmee de paarse partners zich van hen afkeren. Kennelijk zijn we weer interessant, zo reageert partijvoorzitter Marnix van Rij vanmorgen in Trouw. En de kritiek ach, daar kijken ze bij de vroegere machtspartij, inmiddels enigszins gelouterd in de oppositiebanken, niet meer zo van op.

En trouwens, wie zijn ook weer de boodschappers? Is zo iemand als PvdA-minister De Vries niet bezig met een vlucht naar voren, met het maskeren van de problemen in eigen huis? Want zijn er bij de sociaal-democraten niet veel meer sores met een partijvoorzitter die weg moest, een partijleider die nog niet weet of hij blijft en een partij-organisatie die rammelt?

We zijn niet melaats, we verkeren in blakende gezondheid, zo is momenteel de boodschap van de christen-democraten. Sterker, je kunt ons een beetje vergelijken met Ajax, de glorieuze kampioen van weleer die bezig is terug te komen, zo zeggen ze. Want ook het CDA is inmiddels afgestapt van dure ,,aankopen'' van buiten en richt zich, net als de Amsterdamse voetbalclub, op de eigen jeugd. En net als Ajax is de interne organisatie beter op poten gezet.

De kritiek van Paars en het weerwoord van het CDA hebben een ding gemeen: een groot aplomp. Tweede-Kamervoorzitter Jeltje van Nieuwenhoven wist het vorige week al bij haar toespraak waarmee ze het Kerstreces van de Tweede Kamer inluidde. ,,Het reces dat vandaag begint markeert de overgang van de periode na de verkiezingen naar de periode voor de verkiezingen.''