`Bij bescheiden gebruik mobieltjes geen tumor'

Mobiele telefoons veroorzaken binnen drie jaar geen hersenkanker bij bellers die minder dan een kwartier per dag bellen. Dat blijkt uit twee onderzoeken waarin het mobieltjesgebruik van mensen met hersenkanker is vergeleken met het mobiel bellen van mensen zonder hersenkanker. De onderzoekers waarschuwen dat pas na langer onderzoek duidelijk wordt of mobiel bellen invloed heeft op het ontstaan van langzaam groeiende hersentumoren. Ook blijft nog onduidelijk of veelbellers meer kans op hersenkanker hebben. Onder de 2400 deelnemers aan de onderzoeken waren er nog geen honderd die de afgelopen drie jaar meer dan een kwartier per dag mobiel belden.

De onderzoeken, vandaag gepubliceerd in het Journal of the American Medical Association (webadres: jama.ama-assn.org) en op 9 januari in de New England Journal of Medicine maar al op het web (www.nejm.org) te lezen, zijn de eerste vergelijkende studies naar de gevaren van GSM-telefoons.

De vrees dat GSM-telefoons, waarin een zender zit die vlak bij het oor uitzendt, hersenkanker veroorzaken is ontstaan toen nabestaanden van de eerste mobiele-telefoonbellers die aan hersenkanker overleden de publiciteit zochten. Het vermogen van de zenders in sommige telefoons is zo groot (rond 1 Watt) dat huid en hersenweefsel vlak in de buurt iets warmer kunnen worden, maar de bloedsomloop kan die warmte afvoeren. De Nederlandse Gezondheidsraad stelde wel vast dat de stralingsintensiteit soms de grenswaarde nadert die voor de hele bevolking geldt. In de VS gaan telefoonfabrikanten het zendervermogen vermelden op telefoontjes.

Het gebruik van de mobiele telefoon, ook onder jongeren, en het aantal belminuten per persoon stijgt de laatste jaren zo snel dat `terugkijkend' onderzoek geen uitsluitsel geeft over mogelijke risico's voor veelbellers en voor jongeren. Vragen naar mobiel bellen in het verleden leidt bij mensen met een hersentumor ook makkelijk tot hogere schattingen van het telefoongebruik. Daarom willen onderzoekers bij de telefoonmaatschappijen de oude nota's opvragen. Alleen onderzoek dat het lot van grote groepen bellers en niet-bellers jarenlang volgt kan uiteindelijk uitsluitsel geven over de vraag of mobiel bellen de kans op dodelijke ziekten verhoogt.