Afrika wil een eigen OPEC

Afrikaanse landen willen de winning van olie en gas op het continent meer in eigen hand nemen om minder afhankelijk te zijn van de grote olieconcerns en de OPEC. Dat is gebleken op een conferentie van Afrikaanse ministers van Oliezaken en Energie vorige week in Durban.

Voorzichtig klonk de roep om een Afrikaanse variant van de Organisatie van olie-exporterende landen. De gastvrouw, minister Phumzile Mlambo-Ngcuka van Zuid-Afrika, zei de vorming van een Afrikaans olieblok te zullen toejuichen, maar of het zover komt is de vraag.

Een van de weinige exportproducten waarover Afrika in ruime mate kan beschikken, zijn olie en aardgas. Nigeria, Libië, Congo, Angola, Egypte en Gabon behoren tot de olie- en gasexporterende landen – de eerste twee zijn lid van de OPEC. De waarde van de gezamenlijke Afrikaanse olie-export steeg vorig jaar met 24 procent tot 100 miljard gulden.

De Afrikaanse olielanden zijn in grote mate afhankelijk van de grote olieconcerns wat technologische kennis, investeringkapitaal en marketing betreft en dat is velen een doorn in het oog. ,,Het moet toch mogelijk zijn dat we met zijn allen het volle potentieel benutten van het winnen van olie en gas'', verklaarde Mlambo-Ngcuka.

,,Afrika beschikt over 12 procent van de wereldreserve aan energiebronnen'', zei de Egyptische bewindsman Ali El Saiedi op de ministersconferentie in Durban, ,,met dat gegeven moeten we iets doen.''

Het verlangen naar meer `Afrikaans eigen' komt vooral van landen die zelf niet of slechts in geringe mate over olie en gas beschikken, zoals Zuid-Afrika. Geplaagd door de sterke stijging van de olieprijzen de afgelopen maanden hopen Afrikaanse regeringen op solidariteit van hun `broeders'.

Maar Nigeria, de grootste olieproducent in Afrika, neemt nog een afwachtende houding aan. Belemmerende factoren zijn verder de concurrentie tussen Arabisch- en zwart-Afrika en de status van bepaalde regeringen, zoals die van Angola. Dat bewind laat het grootste deel van de bevolking niet meeprofiteren van de olie-inkomsten en zal dat zeker niet doen met Afrikanen buiten Angola.