Siam Cement

Prasan Sudangnoi probeert op allerlei manieren kleine zaken te doen in Thailand, maar elke keer wordt hem de voet dwars gezet door het conglomeraat Siam Cement. ,,Die hebben hun klauwen in echt elke industrie'', zegt een verongelijkte Sudangnoi. ,,Laatst wilde ik boksspullen in Amerika verkopen. Kon niet. Zat Siam Cement al in. Trouwens in de hele textielindustrie. Toen dacht ik een aardig handeltje in verzekeringen op te kunnen zetten. Kon ook niet: Siam Cement. Ze zijn zo goedkoop, dat kan bijna niet kloppen.''

Het klopte ook niet voor Siam Cement en daarom zit dit conglomeraat diep in de schulden. Dertien miljard gulden diep, om precies te zijn. Toch is Siam Cement een voorbeeld voor alle conglomeraten in Azië, want het doet wat alle anderen ook zouden moeten doen om van hun enorme schulden af te komen: het ontdoet zich van alle bedrijven die niet passen bij de oorspronkelijke kernactiviteiten van Siam Cement: bouw, petrochemie en papier. Al het andere, zoals Siam Cement autobanden, Siam Cement textiel, Siam Cement elektronische apparatuur en tienduizenden andere Siam Cement-producten, wordt van de hand gedaan. Siam Cement moet terug naar het cement.

Het grootste conglomeraat van Thailand bouwde daarmee de symbolen van de Aziatische crisis. De skyline van de Thaise hoofdstad Bangkok wordt gedomineerd door lege gebouwen en betonnen skeletten waar bedelaars onderdak vinden. De gebouwen zijn gefinancierd met leningen waarvan het eigenlijk niet de bedoeling was dat die ooit zouden worden terugbetaald. Daar zorgde de innige band tussen Siam Cement en de Thaise nationale banken voor. In 1997 leidde die gebrekkige financiële huishouding tot de val van de lokale munt, de baht, hetgeen een vertrouwenscrisis in de hele regio in gang zette waardoor de omringende economieën `omvielen' en de Aziatische crisis een feit was.

De gebouwen zijn in geen drie jaar aangeraakt en rotten langzaam weg. De kwaliteit van het beton van Siam Cement staat algemeen bekend als niet geweldig, sinds ingenieurs van het conglomeraat waarschuwden voor instortingsgevaar. Ze werden op staande voet ontslagen en hingen hun verhaal aan de grote klok. Angstig kijken sindsdien steeds meer inwoners van Bangkok naar de lucht waar het laatste en zwaar verliesgevende project van Siam Cement hangt: de Skytrain. Vijftien meter boven de weg hangen betonnen bakken waarin deze Thaise metro rijdt.

Ook al valt de Skytrain uit de lucht, Siam Cement zal nooit verdwijnen. Het heeft de beste zakenpartner die men zich in Thailand kan wensen: de koning. De koninklijke familie heeft ruim eenderde van de aandelen Siam Cement in handen.

Maar ook koning Bhumibol heeft dit jaar moeten toezien hoe zijn aandelenpakket met tweederde in waarde daalde. Hij zal evenwel nog meer geld verliezen, want beleggers zijn ontevreden over de manier waarop Siam Cement zichzelf verandert.