`Rechtsstaat in Oostenrijk bedreigd'

Dertienhonderd rechters en officieren van justitie in Oostenrijk hebben in een open brief hun zorg uitgesproken over de kwaliteit van de rechtsstaat. Ze vrezen dat onafhankelijke rechtspraak wordt aangetast doordat politici steeds vaker openlijk kritiek hebben op juristen. ,,Onafhankelijkheid en de scheiding der machten zijn in gevaar'' door de onverholen politieke druk op rechters en officieren van justitie, aldus de brief.

De ondertekenaars, ongeveer tweederde van de beroepsstand in Oostenrijk, roepen politici op zich te verzetten tegen pogingen om justitie dienstbaar te maken aan de politiek. Ze vragen politici ,,de fundamenten van de rechtsstaat te beschermen en te respecteren''.

De brief wordt in Oostenrijk uitgelegd als kritiek op de extreem-rechtse FPÖ, de regeringspartner van de conservatieve ÖVP. De FPÖ tracht voortdurend critici van de partij – van politici tot wetenschappers en schrijvers van ingezonden brieven – met procesdreigingen en daadwerkelijke rechtszaken de mond te snoeren. De rechters hebben grote kritiek op minister van Justitie Dieter Böhmdorfer, die voordat hij minister werd als advocaat van de FPÖ veel van die processen begon.

Ook in het lopende onderzoek naar een grootscheepse afluisteraffaire, waarbij politici van de FPÖ ervan worden verdacht gebruik te hebben gemaakt van geheime politiedossiers om politieke tegenstanders zwart te maken, proberen politici de onderzoeksrechters te beïnvloeden.

Een van de initiatiefnemers van de brief, rechter Maria Wittmann-Tiwald, zegt in de krant Der Standard dat een aanleiding voor de brief is geweest de poging van de FPÖ om onderzoeksrechters van de afluisterzaak af te halen. Vorige week heeft minister Böhmdorfer een gesprek gehad met de rechters die het onderzoek leiden, maar dat heeft niets opgeleverd.

Een van de ondertekenaars, de Weense kinderrechter Udo Jesionek, vindt dat de ÖVP zich te weinig uitspreekt tegen de FPÖ. ,,Ik begrijp niet waarom de bondskanselier niet in krachtiger bewoordingen verzet tegen de aanvallen van haar coalitiepartner'', aldus Jesionek. Kanselier Schüssel zei deze week in een vraaggesprek van het weekblad Format dat rechters ,,niet te vrezen hebben''.

Volgens ÖVP-secretaris Maria Rauch-Kallat heeft de FPÖ in justitiële kwesties ,,regelmatig overgereageerd''. Maar de FPÖ is niet van plan haar houding te wijzigen. Volgens fractievoorzitter Peter Wesenthaler is justitie ,,niet heilig''. Kritiek moet mogelijk zijn. Vandaar dat de FPÖ niet van plan is ,,te zwijgen''.