`Klussen in huurhuis moet je belonen'

We moeten af van de plicht om verbouwingen in huurwoningen ongedaan te maken bij een verhuizing, vinden de Woonbond en de corporaties. Zij stelden een voorbeeldregeling op.

Bij binnenkomst is niet te meer te zien dat het huis aan de Johan Rijnjastraat in Amsterdam-Noord ooit anders is geweest. Maar bij de andere huizen in de buurt is vanaf de straat een kleine keuken te zien, met daarachter de huiskamer.

In het huis van Ron Silberman (57) en Thea Zirschky (51) zijn alle tussenmuurtjes eruit gebroken en is een ruime woonkamer ontstaan, die nog groter lijkt doordat hij aan de achterkant van het huis breder uitloopt. Het is een plek waar Ron Silberman graag thuiskomt.

Als het aan de Nederlandse Woonbond en Aedes (koepelorganisatie van wongingcorporaties) ligt, krijgen alle huurders in de toekomst meer vrijheid om hun huurwoning naar eigen inzicht te verbouwen. De Woonbond en Aedes hebben daartoe onlangs een voorbeeldregeling opgesteld, die de verschillende corporaties desgewenst kunnen overnemen.

Belangrijkste punt in de nieuwe regeling is dat een verbouwd pand niet meer in de oude staat hersteld hoeft te worden als de bewoners vertrekken. Net zoals nu moeten bewoners wel toestemming aan de verhuurder vragen voordat zij gaan verbouwen, maar in de nieuwe regeling krijgt de huurder daar ook wat voor terug. Als de woning meer waard wordt doordat de huurder er bijvoorbeeld een nieuwe keuken ingezet heeft, kan hij een vergoeding krijgen bij verhuizing.

Ron Silberman huurt zijn woning van de vooruitstrevende Amsterdamse woningcorporatie Het Oosten. Dat wil zeggen: hij huurt het casco, zeg maar de buitenkant van het huis, terwijl hij de binnenkant heeft gekocht. Op die manier is hij voor eenderde eigenaar van het huis. Silberman: ,,Het is een plek waar ik naar mijn zin woon. Dan wil ik er in kunnen investeren. Ik heb er nu een vrij dure keuken in zitten; die wil ik er niet straks weer uit moeten slopen als we hier weggaan.''

Wooncorporatie Het Oosten speelt al langer in op de wens van haar huurders om hun eigen huis van binnen vorm te geven. Na overleg met de krakers van de Tetterode-bedrijfspanden in Amsterdam ontstond in de jaren tachtig de `cascohuur'. De krakers konden de binnenkant apart van de buitenkant huren, een soort huurovereenkomst binnen een overeenkomst. De inrichting mochten zij zelf verzorgen, Het Oosten onderhield het casco.

Daaruit vloeide een experiment voort waarbij huurders de binnenkant van het huis konden kopen, de zogenoemde `huurkoop'-constructie. Voordeel voor de koper/huurder: hij is gedeeltelijk eigenaar van het huis, kan dat verbouwen naar eigen smaak en inzicht, maar heeft niet de zorgen voor het onderhoud van de buitenkant. ,,Mensen vinden het prettig om volledige vrijheid te hebben'', zegt een woordvoerder. ,,Wij geven ze die en bieden ze verschillende mogelijkheden aan.'' En omdat alleen huur voor het casco moet worden betaald, is deze veel lager dan gebruikelijk. De bewoner huurt 65 procent en koopt de rest.

Deze invulling is een uitzondering, maar zo kan elke woningbouwvereniging haar eigen invulling geven aan de voorbeeldregeling van Aedes.

De Nederlandse Woonbond is erg blij met het voorstel. ,,Al jaren staan de klachten over te hoge kosten van huurders die hun huis in oude staat moeten herstellen voordat ze vertrekken, in de topvijf van klachten die binnenkomen bij onze huurderslijn'', aldus Hans Roseboom van de bond.

De regel van `herstellen in oude staat' zit ook de woningbouwverenigingen al langer in de weg. Aedes-directeur Hans van Harten zegt veel liever te willen ,,aansluiten bij het eigenaargevoel'' van de huurder. ,,Het idee om de huurder meer vrijheid te geven bij het inrichten van zijn huis is bij veel woningbouwverenigingen al gemeengoed, maar daarbij gaat het vaak om individuele afspraken met huurders. Met deze voorbeeldregeling willen we landelijk een brede impuls geven in de branche. Het is geen bindende regeling, maar we verwachten wel dat veel corporaties het voorstel op korte termijn over zullen nemen en verder invullen.''

De Woonbond en Aedes lopen daarmee vooruit op de nieuwe wetgeving voor sociale huisvesting waar staatssecretaris Remkes (Volkshuisvesting) nog mee bezig is. Aedes-directeur Van Harten: ,,Toen Remkes onlangs zijn nieuwe nota `Mensen, wensen, wonen' presenteerde, zei hij wel de wettelijke regeling voor het `herstel in oude staat' te willen aanpassen. Maar daar is een wetswijziging voor nodig, dus dat gaat nog wel een paar jaar duren.''