Te clownesk om leuk te zijn

Drie kamers in een woonkazerne. Drie gezinnen, die lijden onder de gesels van de tijd. De vader van het ene gezin is ontslagen wegens bankfraude; de zoon van het andere wacht een varkensharttransplantatie en hij gaat failliet met zijn internetbedrijfje; een draagmoeder is op de vlucht met haar baby en trekt in bij een homo met een ongeneeslijke ziekte.

Schrijver en regisseur Peter de Graef noemt Manfred, zijn tweede toneelstuk bij toneelgroep de Trust, een `toneelsoap' en inderdaad bevat de komedie veel soapelementen. We volgen drie losse families die op verschillende manieren met elkaar zijn verbonden. De Graef snijdt een veelheid aan modieuze thema's aan en geeft het stuk een trage tred en een ingewikkeld plot. Bovendien ontleent hij zijn hoofdplot aan de reality-soap Big Brother: de mysterieuze bovenbuurman Manfred begluurt de bewoners met tientallen verborgen camera's.

Een echte soap is het natuurlijk niet want De Graef houdt zich verre van televisierealisme. Manfred is juist grotesk en absurd. Al snel lopen de bewoners dwars door denkbeeldige muren en om de deuren heen. De bewoners zien er uit als stripfiguren, met enorme plusbrillen, enorme konten, het haar recht overeind. Ze praten met overdreven stemmetjes en zuidelijke dialecten. De bullebak buldert, de vrouw van de bullebak praat in hysterische uithalen.

De ongelukkige personages in Manfred hunkeren allemaal naar aandacht, en terroriseren hun naasten. Huiselijk geweld is normaal in de benauwde woningen. Het is verder niet helemaal duidelijk wat De Graef wil vertellen met zijn komedie. De dialogen zijn op zichzelf wel grappig en het plot lijkt aanvankelijk intrigerend genoeg. Maar als je het hebt ontrafeld, hou je eigenlijk niet veel over.

De manier waarop De Graef het stuk regisseert, helpt ook niet. Net als in zijn vorige stuk bij de Trust, India, maakt De Graef slecht en onnodig gebruik van video, die ook niet past bij het karig vormgeven stuk. De spelers spelen te clownesk, waardoor veel van de humor verloren gaat en hun lijden nooit het onze wordt. Wat overblijft is aardig amusement en de paar spelers die er nog wat van maken, met name Jappe Claes en Marie-Louise Stheins.

Claes speelt de zoon met het varkenshart met nauwelijks ingehouden ergernis en frustratie. Om zijn moeder te treiteren, lepelt hij een pot mayonaise leeg. Als zij zijn regels overtreedt, dan schrijft hij dat op in Het Boek: ,,28/10 wangedrag tijdens ganzenbordmanifestatie. Zat hand in hand met één van de deelnemers.'' Stheins, als de oude moeder, doet nooit zielig en blijft verrassend nuchter. De slaafse liefde voor haar zoon is haar noodlot, maar maakt haar ook onverstoorbaar, en uiteindelijk de sterkste. Claes en Stheins maken een mooi paar in deze trage en nodeloos omslachtige komedie.

Voorstelling: Manfred door de Trust. Tekst en regie: Peter de Graef. Gezien: 16/12 Trusttheater. Aldaar t/m 10/2. Inl. 020-5205320.