Nightmare before Christmas

Kersthaters doen er goed aan Tim Burtons The Nightmare before Christmas te bekijken. In deze wonderschone, vrolijk-macabere animatiefilm voor kinderen en volwassenen wordt de altijd goedlachse kerstman voorgesteld als een schertsfiguur in een kitschdorp. De echte hoofdpersoon van de film is een wandelend skelet annex pompoenenkoning, die er lol in heeft alles wat de kerstman in eeuwen heeft opgebouwd met de grond gelijk te maken.

Kinderen vinden dan ook tot hun schrik een teddybeer met scherpe tanden onder de kerstboom. En de kerstversiering die het skelet uit papier knipt, verandert door zijn heerlijk zieke geest in een asymmetrische spin. De straatmuzikanten van zijn dorp Halloweentown willen best Jingle Bells spelen, maar dan wel op hun manier: als een soort combinatie van jazz en begrafenismars.

Bedenker en producent Tim Burton en regisseur Henry Selick begonnen ooit als animator bij Disney, maar hadden op een gegeven moment iets te veel vossen met grote betraande ogen getekend. De eerste regel voor Disney-animatie is: de expressie ligt in de ogen. Burton en Selick kozen hun eigen koers en voeren in The Nightmare before Christmas dus prompt een hoofdpersoon op zonder oogballen: een rammelend pakketje beenderen met twee gaten en een macabere kijk op het leven. Eng is hij niet. Frankenstein en de griezels die Vincent Price speelde – Tim Burtons grote idool - waren ook niet echt angstaanjagend, maar eerder onbegrepen door de buitenwereld. Het dodenrijk is in Burtons universum dan ook geen hel, maar een plek waar alle waarden zijn omgedraaid. De doden drongen eerder de wereld der levenden binnen in Tim Burtons krankzinnige komedie Beetlejuice en later in zijn gothic-film Sleepy Hollow. In dit parallelle universum hebben fantasie en doden vrij spel.

De animatietechniek die in de film wordt gebruikt, stamt ook uit vervlogen tijden. Deze tijdrovende stopmotiontechniek, door Burton een ,,funky old art form'' genoemd, houdt in dat er beeldje voor beeldje wordt opgenomen, waarbij de poppen telkens een iets worden verzet. Het resultaat is een wervelende lofzang op de verbeelding, waarin gemeen goed is en het zoete bitter smaakt.

The Nightmare before Christmas (Henry Selick, VS, 1993), RTL5, 20.30-21.55u.