Koers Telia keldert na echec UMTS

De beurskoers van Telia, de grootste aanbieder van mobiele telefonie in Zweden, is vanochtend met 17 procent gekelderd. Zaterdag werd bekend dat de Zweedse post- en telecomautoriteit Telia geen vergunning geeft voor geavanceerde mobiele telefonie (UMTS).

De autoriteit heeft de vier beschikbare UMTS-vergunningen verdeeld onder Europolitan, een dochter van het Britse Vodafone, Tele2, de mobiele telefoniedivisie van het Zweedse Netcom; Hi3G, waarin het conglomeraat Hutchison uit Hong Kong deelneemt; en Orange, een samenwerking tussen France Telecom en verschillende Scandinavische bedrijven.

Telia wil via de rechter alsnog een vergunning afdwingen, maar maakt volgens analisten weinig kans. Zou Telia alsnog een vergunning krijgen, dan gaat dat altijd ten koste van andere vergunningen. Zweden heeft alle beschikbare frequentieruimte verdeeld. Telia beschikt al over UMTS-vergunningen in Noorwegen en Finland.

Het komt zelden voor dat telecombedrijven geen vergunning bemachtigen op hun thuismarkt. De klap is des te groter voor Telia omdat de vergunningen in Zweden niet zijn geveild, maar met een `schoonheidswedstrijd' zijn verdeeld. Zo'n verdelingsmechanisme, waarbij bedrijven worden gekeurd door de overheid, wordt over het algemeen gezien als belangrijk voordeel voor voormalige staatsbedrijven en monopolisten.

De Zweedse minister B. Rosengren (Economische Zaken) is ,,zeer teleurgesteld'' over de uitsluiting van Telia door de Zweedse PTS, de evenknie van de Nederlandse Opta (Onafhankelijke Post en Telecommunicatie Autoriteit).

Telia is niet geselecteerd op basis van zijn UMTS-plannen. Het telecombedrijf deed een offerte voor de bouw van 4.500 basisstations, waar de telefoonantennes staan opgesteld; concurrenten hebben 20.000 basisstations toegezegd die in 2003 klaar zullen zijn. Telia heeft de kosten van een UMTS-zenderpark geschat op 7 tot 11 miljard Zweedse kronen (1,8 tot 2,8 miljard gulden), terwijl Hi3G bereid is 34,3 miljard kronen (8,8 miljard gulden) te investeren.

De Zweedse autoriteiten eisen van de telecombedrijven een dekking van het land van bijna 100 procent. Ook bewoners in afgelegen gebieden moeten toegang tot UMTS krijgen. Het gebruik van de mobiele telefoon is heel hoog in het dunbevolkte Zweden. Van de 9 miljoen Zweden is ongeveer 70 procent mobiel bereikbaar.

Telia zat al in een moeilijke periode. Een fusie met de Noorse branchegenoot Telenor mislukte een jaar geleden. In oktober dit jaar nam topman Jan-Arke Kark ontslag nadat twijfels waren gerezen over de strategie van Telia. Een vervanger is nog niet gevonden. In juni werd 30 procent van de aandelen naar de beurs gebracht voor 85 kroon per stuk. Vanochtend zakte het naar 52 kroon.

Zweden is na Finland het tweede Scandinavische land dat de UMTS-vergunningen bijna gratis beschikbaar stelt voor bedrijven. De overheid wil voorkomen dat de consument straks opdraait voor hoge vergunningkosten. In de rest van Europa zijn de licenties voor miljarden verkocht aan de hoogste bieder. De licentiewinnaars in Zweden betalen elk 100.000 kroon (ruim 25.000 gulden) administratiekosten en leveren jaarlijks 0,15 procent van hun omzet in bij de overheid tot en met 2015, wanneer de vergunningen verlopen.

DOSSIER TELECOM: www.nrc.nl/Economie