BRAM VERMEULEN

Op uitnodiging van het In Flanders Fields Museum in Ieper, waar de herinnering aan de Eerste Wereldoorlog levend wordt gehouden, heeft Bram Vermeulen dit najaar een tournee door Vlaanderen gemaakt. Het programma heette Oorlog aan den oorlog, naar het uit 1926 daterende anti-oorlogsboek van de Deense schrijver Ernst Friedrich, en het nieuwe repertoire vormde een liedjescyclus die nu onder dezelfde titel op een cd is verschenen.

Op het hoesje poseert Vermeulen met een monocle, een militaire pet en een gevechtsjas. Dat moet een cynische illustratie zijn van het beeld dat hij in de liedjes oproept: de blubber en de stank van het slagveld, de wellust van de oorlogsvoerders, de slaafse gehoorzaamheid van de bange burgers en de wonden die niet helen. Ook de overlevenden die jaarlijks naar de herdenkingen komen, zijn volgens Vermeulen geen helden. Zij zijn immers degenen ,,die met een elk jaar zwaarder te dragen borst van edel ijzer nog steeds het gelijk van hun leiders moeten bewijzen.''

Met zijn schurende stem, spaarzaam begeleid door pulserende bassen en slagwerk, maakt Vermeulen zich tot tolk van ieder die er de gevolgen van heeft ondervonden. Af en toe ietwat statig declamerend op een minimalistische deun, maar gelukkig ook vaak voluit zingend op een aansprekend, soms bezwerend ritme.

Op zijn sterkst is hij, als altijd, in de liedjes die met eenvoudige woorden het lot van één individu vertellen. Dat van Johnnie de soldaat die zomaar crepeerde, terwijl hem een triomfantelijke zege was beloofd, of dat van de vriendelijke, onopvallende meneer Van der Velde, aan wie je overdag niet kunt zien dat hij 's avonds niet slapen kan – door de beelden van de oorlog.

Slechts één keer speelt Vermeulen dit bijzondere programma in Nederland: op woensdag 20 december in het Koningstheater in Den Bosch.

Bram Vermeulen: Oorlog aan den oorlog. Virgin 7243 8 50340 2.